OpinieInclusief onderwijs

Soms is speciaal onderwijs gewoon beter

Laat ook gehandicapte kinderen naar de buurtschool gaan, was eerder de oproep. Dat is niet altijd het beste voor het kind, schrijft Francisca Scholte.

De Nederlandse Stichting voor het ­Gehandicapte kind, kortweg NSGK, wil dat alle kinderen naar dezelfde buurtschool gaan, zodat ze samen kunnen spelen (Opinie, 6 juni). Maar ook niet-gehandicapte kinderen zitten lang niet allemaal op de buurtschool. Ze bezoeken verschillende confessionele en openbare scholen. Nederland heeft inderdaad verdragen ondertekend waarin staat dat inclusief onderwijs een verplichting is. Maar krijgen leerlingen met een beperking op de reguliere school altijd wat ze nodig hebben?

Op de school voor speciaal onderwijs is sprake van een geïntegreerd aanbod van onderwijs, therapie, sport en spel en eventueel medische behandeling. Er zijn speciale leermiddelen en faciliteiten. De leerlingen hoeven na schooltijd bijvoorbeeld niet meer naar therapie. Mijn ervaring op scholen voor speciaal onderwijs is dat de meeste leerlingen de school beschouwen als hún school, ­zoals ook kinderen op een reguliere school dat doen: ze leren er, maar zijn er ook thuis en vinden er vrienden.

Aangepast werk

Dat 60 procent van de volwassen gehandicapten zich eenzaam voelt, kun je niet een-op-een toeschrijven aan deze aparte speciale school. Pas na hun schoolcarrière vallen deze leerlingen vaak in een gat. Begeleiding, toegang tot dagbesteding en sociale werkplaatsen zijn afgeschaft of bemoeilijkt en het krijgen van aangepast werk is nog steeds heel lastig, zelfs bij de overheid.

De NSGK stelt dat het aantal kinderen dat wordt doorverwezen naar het speciaal onderwijs al jaren stijgt. Dat klinkt apocalyptisch. In werkelijkheid gaat het volgens de onderwijsinspectie in het schooljaar 2018-2019 om een beperkte toename, na een periode van ­daling. Het percentage verwijzingen vanuit de basisschool is 2,1: net zo hoog als voor de invoering van passend onderwijs. Het voortgezet speciaal onderwijs laat een lichte daling zien.

Volgens de onderwijsinspectie kunnen verschillende factoren de recente lichte groei van het speciaal onderwijs verklaren. Een ervan is dat zorgleerlingen die te lang in het reguliere onderwijs zijn gebleven, kampen met leerachterstanden, faalangst en demotivatie. Het duurt vaak lang voor ze tot rust en ontwikkeling komen. Uit het spe­ciaal onderwijs komen daarover verontrustende berichten.

Speciaal onderwijs is een verworvenheid waar we zuinig op moeten zijn, voor die kinderen die het nodig hebben. Inclusief onderwijs is mooi, maar niet altijd haalbaar.

Lees ook:

Elk kind, met of zonder handicap, naar de buurtschool

Laten we voorkomen dat een nieuwe groep kinderen met een handicap opgroeit in eenzaamheid, aldus Henk-Willem Laan, directeur Nederlandse Stichting voor het Gehandicapte Kind.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden