Commentaar'Sofa-gate'

‘Sofa-gate’ toont hoe inherent zwak de EU is

null Beeld
Beeld

Je kunt op allerlei manieren kijken naar wat zich afgelopen week in Ankara afspeelde en wat inmiddels bekend staat als ‘sofa-gate’. Maar vanuit welke hoek je het ook beschouwt, het blijft hoe dan ook ontluisterend om te zien hoe de Turkse president Erdogan met een simpel trucje zijn Europese collega’s Charles Michel en Ursula von der Leyen voor schut zet. Waar Michel, voorzitter van de Europese Raad, ontspannen neerploft in de stoel naast Erdogan, wordt Commissievoorzitter Von der Leyen veroordeeld tot plaatsnemen op de strafsofa, meters verderop. Dat een en ander ook nog eens een seksistische ondertoon heeft omdat de vrouwelijk leider op het bankje moet gaan zitten, maakt het allemaal nog een graadje erger.

Zeker is dat wat gebeurde niet geheel toevallig was. De Turken zetten voor het publieke gedeelte van de topontmoeting tussen Turkije en de Europese Unie twee stoelen neer voor drie mensen, en hielden de protocolmedewerkers van de Europese delegatie vooraf weg uit de betreffende zaal. Dat de Turken zich tot dit kinderachtige zo niet kleinzielige gedrag verlaagden, zegt natuurlijk meer over hen dan over de EU-delegatie.

De projectie van de machtsverhoudingen naar de buitenwereld

Maar protocol is niet alleen maar onschuldig tijdverdrijf analoog aan hoe kleuters zich tot elkaar verhouden in de zandbak – het zegt ook iets over machtsverhoudingen en de projectie daarvan naar de buitenwereld. De Europese Unie wil in een steeds guurder internationaal klimaat graag eenheid uitstralen, en haar enorme economische macht ook vertalen naar geopolitieke macht. Dan helpt het niet als de vertegenwoordigers van die macht zich bij het minste of geringste op hun nummer laten zetten.

Het probleem heeft twee gezichten. Ten eerste blijken de twee leiders van de EU zo zwak dat ze niet in staat zijn om snel te schakelen als ze op een diplomatiek mijntje lopen. Hoe een en ander zich precies voltrok is helaas niet te zien op het filmpje van het incident, waar op cruciale punten in gesneden is. Duidelijk is in ieder geval dat Michel zich met enige graagte de EU-stoel toe-eigent – dat hij achteraf spijt betuigde doet weinig af aan dat horkerige en vooral onstrategische gedrag. Maar Von der Leyen treft ook blaam omdat ze zich kennelijk opzij liet zetten en zich – te laat – alleen nog maar een vertwijfeld ‘uhm’ kan laten ontvallen.

Maar wat door dit alles vooral ook opnieuw aan de oppervlakte komt, is dat de EU inherent zwak blijft zolang de verhouding tussen Brussel (de Commissie, Von der Leyen) en lidstaten (de Raad, Michel) diffuus is. De twee leiders gingen naar Ankara om één Europese vuist te laten zien versus de lastige buur Turkije. Maar wat Erdogan simpel wist bloot te leggen, is dat de EU nog altijd te verscheiden is om eenheid jegens de buitenwereld te tonen. Vooral dat maakt kijken naar sofa-gate tot zo’n pijnlijke exercitie.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden