OpinieWK voetbal 2022

Slavernij, schending van mensenrechten, corruptie: het is niet genoeg om het WK in Qatar een halt toe te roepen

null Beeld

Het corrupte Qatar gebruikt het komende WK voetbal om de klachten over mensenrechtenschendingen te doen vergeten. Waarom is er in Nederland (en daarbuiten) dan zo weinig steun voor een boycot, vraagt Hein Meurs van Comité Cancel Qatar 2022.

Hein Meurs

Volgens de planning zijn we nog maar een jaar verwijderd van het WK voetbal in Qatar. Bij de voorbereiding zijn onder arbeidsmigranten duizenden doden gevallen. Maar tot dusver blijken moderne slavernij, mensenrechtenschendingen en schaamteloze sportswashing niet genoeg om dit WK een halt toe te roepen.

Voorstanders van dit WK beroepen zich op de door organisaties als Human Rights Watch ondersteunde strategie dat deelnemen de beste manier is om verbeteringen te bewerkstelligen. Een twijfelachtig standpunt, vooral omdat Qatar geen open kaart speelt. Rapporten van diezelfde organisaties zetten grote vraagtekens bij de veelal ‘papieren’ vorderingen inzake arbeidsomstandigheden en mensenrechten. Hoever Qatars hand wil reiken, blijkt uit een recente poging van het organisatiecomité aldaar om het Noorse voetbalblad Josimar de mond te snoeren. Op straffe van een justitiële aanklacht werd het blad gemaand een kritisch artikel over de veroordeling van een arbeidsrechtactivist te verwijderen. Een hondsbrutale aanval op de persvrijheid.

Álle deelnemers verantwoordelijk

Onlangs las ik een interview met Pål Lønseth van Økokrim, een Noorse instantie die economische criminaliteit bestrijdt. Hij pleit ervoor dat Noorwegen het WK in Qatar boycot wegens corruptie, de ‘economische misdaad’, waarvoor álle deelnemers medeverantwoordelijk zijn omdat ze financieel profiteren. “Er is maar één manier om je stempel te drukken en dit uit te roeien: niet meedoen”, zegt hij.

Dat er sprake was van corruptie en omkoping bij de toewijzing aan Qatar, is zonneklaar, zie de bekentenissen en veroordelingen van ex-voetbalbonzen Chuck Blazer en Jack Warner en Blazers connectie met de Qatarese dealmaker Mohamed Bin Hamman. Sepp Blatter, ­Fifa-baas bij de toewijzing in 2010, verklaarde dat dit gebeurde na politieke interventie op het allerhoogste niveau. Daarbij noemt hij Frankrijks ex-president Sarkozy en voormalig Uefa-preses Michel Platini. Onlangs hebben de Zwitserse autoriteiten Blatter en Platini ook aangeklaagd wegens onder meer de dubieuze ­betaling van 1,8 miljoen euro aan Platini door de wereldvoetbalbond.

Het Al Thumama Stadion in Doha, één van de accommodaties waar gespeeld gaat worden tijdens het WK 2022.  Beeld AP
Het Al Thumama Stadion in Doha, één van de accommodaties waar gespeeld gaat worden tijdens het WK 2022.Beeld AP

Tegenstanders van een boycot verwachten financieel verlies, variërend van 10 tot meer dan 20 miljoen euro. En daarnaast sponsorverlies, maar dat wordt door de sponsors zelf weerlegd. Feit is dat voetbalbonden die zich voor het WK kwalificeren grof geld te wachten staat. Alleen al meedoen ­levert 10 miljoen dollar op en dat wordt meer bij elke volgende ronde. Geen wonder dat de KNVB kiest voor de strategie ‘deelnemen vergroot de kans op verbeteringen’. Maar dat argument vervalt als het om corruptie en omkoping gaat.

Ethisch betwistbaar

Fifa en alle voetbalbonden zouden er juist belang bij hebben als het WK niet in Qatar plaatsvindt, maar in een ander land. Als men echt had gewild (en het kan nog steeds), zouden vergelijkbare bedragen elders kunnen worden verdiend, maar dan niet als gevolg van corruptie. Lønseth: “Wellicht is deelnemen met finan­cieel gewin uit een bewezen corrupte gebeurtenis niet strafbaar. Maar het is ethisch wel zeer betwistbaar. Je kunt niet tegelijk deelnemen en je distantiëren van corruptie.”

Iedereen kan mensenrechtenschendingen bagatelliseren, zich verschuilen achter ‘meedoen leidt tot verbeteringen’, zelfs medeverantwoordelijkheid voor de toewijzing afwimpelen. Maar geen deelnemer of betrokkene aan kwalificatie of hoofdtoernooi kan om de bewezen corruptie en omkoping heen. Bonden, officials, spelers, (technisch) begeleiders, sponsors, mediabedrijven, verslaggevers, supporters, ja, zelfs kijkers zijn dan helers en medeplichtig aan het belonen en in stand houden van corruptie.

De borstklopperij van de KNVB en Louis van Gaal over de mensenrechtenpassage in toekomstige WK-bids (die kandidaten verplicht rekening te houden met sociale en economische factoren en het milieu) krijgt hierdoor een wrang tintje. Wie zich conformeert aan het WK Qatar, mag nooit meer wijzen op corruptie en de macht van het geld in de voetbalwereld. Want die wijst naar zichzelf.

Lees ook:

Amnesty vraagt met spandoek in Kuip aandacht voor arbeiders Qatar

Amnesty International vraagt met een groot spandoek in De Kuip bij de WK-kwalificatiewedstrijd van het Nederlands elftal tegen Gibraltar aandacht voor de situatie van gastarbeiders in Qatar. ‘FIFA en Qatar, laat arbeiders niet in hun hempie staan’, staat op het spandoek.

De Premier League bekommert zich niet om mensenrechten, blijkt uit de overname van Newcastle United

Mensenrechtenorganisaties hebben de overname van Newcastle United door een Saudisch-geleid consortium scherp veroordeeld. Maar in Newcastle wordt die kritiek overstemd door de blijdschap van de supporters.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden