Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Slang, stofje, satan, celibaat

Opinie

Rob Schouten

© Maartje Geels
column

Ja zeg, zo kan ik het ook: Satan de schuld geven! Wellicht had ik het, als ik paus was geweest, ook wel gedaan, maar het is natuurlijk flauw. Verder deed Franciscus geloof ik niet veel fout op zijn misbruikcongres, maar zijn opmerking dat de misbruikers door Satan bezeten waren, moet een oude reflex zijn geweest, veroorzaakt door eeuwenlang gemakzuchtig wijzen naar het gepersonifieerde Kwaad. 

Met Satan bij de hand als boosdoener lijkt het er toch telkens op dat je je hand niet helemáál in eigen boezem hoeft te steken. 

Lees verder na de advertentie

Ik moest denken aan W.F. Hermans’ roman ‘De tranen der acacia’s’ waarin Arthur Muttah zijn lispelende grootmoeder met een gloeiende pook achternazit en zij roept ‘Satan!’ en ‘bescherm mij voor den Boosje’. Ja, altijd had den Boosje het gedaan.

Hier, Hansie Cronjé, Zuid-Afrikaans cricketvoorman en volksheld van wie in 2000 bekend werd dat hij al die jaren de zaak bedrogen en opgelicht had: ‘The devil made me do it’. De duivel jazeker, en tegen zo’n listige tegenstander valt natuurlijk niet op te boksen, hoe goed je ook in cricket bent. 

Kwelling

Misschien valt het de paus ook niet al te zeer aan te rekenen dat hij Satan erbij haalde, kwestie van oude en vertrouwde vijanden immers, al vanuit de tijd van het paradijs toen hij zich in een slang wist te vermommen om de mensheid ten val te brengen. 

Nee, dan oud-wethouder en ex-Tweede Kamerlid Rob Oudkerk, de ervaringsdeskundige die wist wie de ware duivel was die overspannen politici naar de hoeren dreef: een stofje in zijn hoofd. 

Van Satan tot chemisch stofje: het is niet helemaal mijn eigen schuld!

Van Satan tot chemisch stofje, het lijkt een hele stap, maar de uitslag blijft ongeveer gelijk: het is niet helemaal mijn eigen schuld! Het zou wat geweest zijn als de paus de schuld niet bij Satan maar bij het celibaat had gelegd, die zelfopgelegde kwelling der onthouding waar menig bisschop of priester zich in de loop der eeuwen op stukgebeten heeft, maar ja, het celibaat is een menselijke uitvinding, of vergissing zo men wil en dat in de hoek te zetten zou een soort zelfbeschuldiging zijn: we hebben ons totaal vergist.

Berekening

Misschien had Zijne Heiligheid ter voorbereiding van zijn congres net de beroemde ‘Screwtape Letters’ van C.S. Lewis, vertaald als ‘Brieven uit de hel’, tot zich genomen, waarin de duivel Christus en het christendom, ‘de ­Vijand’, aanvalt door een beginnende duivel de les te lezen: ‘Tot mijn groot ongenoegen hoor ik, dat de Vijand (Christus dus) voor het ogenblik krachtdadig een eind heeft gemaakt aan je directe aanvallen op de kuisheid van je patiënt. Je had moeten weten, dat het daar altijd bij hem op uitdraait.’ Maar in plaats van de schuld aan die satan te geven had hij beter het menselijk geweten kunnen aanwijzen, dat volgens Kafka de ware kenner van het kwaad is: ‘Het kwaad weet van het goede, maar het goede niet van het kwaad’, schrijft hij ergens.

Het slechte in de mens is nooit dom of dierlijk onschuldig, integendeel, het straalt intelligentie en berekening uit, het weet precies waar het op uit is. Met Satan heeft het helemaal niks te maken.

Eerdere columns van Rob Schouten leest u hier.

Deel dit artikel

Van Satan tot chemisch stofje: het is niet helemaal mijn eigen schuld!