CommentaarDebat

Sekseselectie van embryo's is een mijnenveld

Iedere keer zijn het kleine stapjes, en ze worden met grote zorgvuldigheid gezet. Maar dat moet ook wel. Want ingrijpen in beginnend leven is een mijnenveld dat met grote omzichtigheid moet worden betreden. En met de voortschrijdende techniek worden de dilemma’s er bepaald niet minder op.

Deze week debatteerden kabinet en Kamer over een voorstel om sekseselectie van embryo’s toe te staan bij twee specifieke aandoeningen. Ouders die drager zijn van een gen dat grote kans geeft op erfelijke borst- en eierstokkanker, zouden er voor moeten kunnen kiezen alleen jongens te krijgen – bij hen is de kans op de ziekte aanzienlijke lager. Voor risicodragers van erfelijke blindheid ligt een vergelijkbare keuze voor. De specifieke ziektes komen expliciet in de wet, een meerderheid in de Kamer is voor.

In praktijk zullen slechts enkele ouderparen per jaar van de mogelijkheid gebruikmaken, zo denken deskundigen. Want het hangt ook van persoonlijke omstandigheden en overtuigingen af of mensen zo’n keuze tussen embryo’s willen maken. Wie in eigen kring al veel sterfgevallen door erfelijke borstkanker heeft meegemaakt, zal er mogelijk eerder gebruik van maken dan wie dat niet heeft. En wie gelovig is en bescherming van het ongeboren leven vooropstelt, zal er vermoedelijk ook minder toe geneigd zijn.

Het principe van selectie is ook al langer aanvaard. Zo is keuze allang mogelijk na controle op aandoeningen als Down – constatering daarvan leidt geregeld tot het afbreken van de zwangerschap. En in het debat trekken veel partijen de lijn dan ook logisch door, nu de technische mogelijkheden zo snel toenemen. Waarom niet ook sekseselectie toestaan bij andere ziektes? Of selectie hoe dan ook bij alle erfelijke ziektes?

Omdat, zo luidt een van de antwoorden, ook een grote kans op een ziekte niet gelijkstaat aan een wisse en vroege dood door de ziekte. Of omdat de behandeling ook kan verbeteren. Maar breder, omdat ziekte en imperfecties ook bij het leven horen. En omdat het maken van dit soort keuzes buitengewoon gevoelige vragen oproept: wat zegt bijvoorbeeld het selecteren op erfelijke blindheid over het leven van andere blinden?

Het moet, opnieuw, gezegd dat vrijwel niemand lichtvaardig over dit soort vragen heen stapt: artsen en wetenschappers niet, politici niet, en de meeste ouders waarschijnlijk ook niet. De Nederlandse praktijk is behoorlijk zorgvuldig, maar de vragen worden steeds prangender. Dat vereist een zeer breed maatschappelijk debat, waarin voldoende tijd wordt genomen om het over de antwoorden in grote lijnen eens te worden.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden