Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Seks is het middel, niet het doel

Opinie

Elma Drayer

Waarom machtige mannen zo dol zijn op seks, was de vraag die de hele week rondzoemde na de arrestie van IMF-topman Dominique Strauss-Kahn. Maar volgens Elma Drayer verklaart machtsbezit alléén niet zoveel. "Er zijn genoeg gewone mannen, ver van het pluche, die zich ook seksueel misdragen."

Arme Ruud, dacht ik toen ik dinsdag zijn foto zag in het liberale avondblad. Daar stond hij op pagina 7, tussen gepatenteerde rokkenjagers als Silvio Berlusconi, Bill Clinton, Moshe Katsav. Kop erboven: 'Vier andere machtige mannen en seks'.

Wellicht hoopte de 'lieve vrouwengek' (de typering is van Ria) dat wij inmiddels waren vergeten hoe hij rond 2004 als Hoge Commissaris in een schandaal verwikkeld raakte. Onvermoeibaar zet hij zich sindsdien in voor vluchtelingen, voor de Worldconnectors en het Handvest van de Aarde. Het mocht niet baten. Ineens werd het akkefietje toch weer opgerakeld.

En dat terwijl de aantijgingen van de klaagsters nooit zijn bewezen. Zelf verklaarde onze oud-premier dat hij slechts vriendschappelijke en geen onoorbare bedoelingen met hen had gehad. Wat er werkelijk gebeurde, zal wel altijd in het ongewisse blijven.

Aanvankelijk gunde ik dan ook de IMF-president het voordeel van de twijfel. Dat de 62-jarige Dominique Strauss-Kahn ('DSK') precies een week geleden in zijn New Yorkse hotelsuite een kamermeisje zou hebben lastiggevallen - best mogelijk. Maar voor hetzelfde geld was het verhaal van a tot z verzonnen en door zijn vijanden de wereld in geholpen.

Seksuele intimidatie kent nu eenmaal één in het oog springend nadeel: buiten de direct betrokkenen is er zelden iemand bij. Maar waar tot voor kort per definitie het getuigenis van de vrouw werd gewantrouwd, heeft tegenwoordig de man het nakijken. Zoals het toen ging was abject en onrechtvaardig. Zoals het nu gaat evenzeer.

Toegegeven, het sprak niet in het voordeel van de verdachte dat er onmiddellijk vrouwen opdoken die ooit te maken kregen met diens libido: een voormalige IMF-ondergeschikte die na een liaison een klacht had ingediend, een journaliste die door hem was belaagd.

Niet veel later bleek een redacteur van de Franse krant Libération al in 2007 te hebben gewaarschuwd voor de 'onstilbare hartstochten' van de toen pas benoemde IMF-president. Dat was in het liberale Frankrijk niet zo'n probleem, schreef hij, maar kon in het preutse Amerika nog wel eens slecht aflopen.

Maar pas toen Strauss-Kahns advocatenteam dinsdag verklaarde dat het kamermeisje 'het zelf had gewild' veerde ik écht op.

Aha.

Als het bericht klopt (en het is bij mijn weten nog niet ontkracht), erkende de verdediging voor het eerst dat er wel degelijk seks in die hotelsuite had plaatsgevonden. Alleen had de vrouw er van harte mee ingestemd.

Ze wilde het zelf. Het is het klassieke argument waarmee erotische grensoverschrijders altijd proberen weg te komen, of het nu grootvaders, pedoseksuelen of gangbangers betreft. Zelfs als er filmpjes van de daad bestaan (het komt bij de laatste categorie dikwijls voor) houden ze voor de rechtbank vol dat het slachtoffer vrijwillig meedeed. Daarop zie je de vrouw jammeren, in elkaar krimpen van de pijn, smeken om te stoppen. Maar hé, zegt de verdachte, ze wilde het zelf. Ze wist wat er te gebeuren stond. Dus hoezo achteraf klagen over dwang?

Het argument is verwant aan dat van het korte rokje, het diepe decolleté, de verleidelijke oogopslag. Het draait de rollen op miraculeuze wijze om. Legt de verantwoordelijkheid bij het slachtoffer, en wast de dader in één moeite door schoon. Kon hij het helpen dat zijn zinnen ontvlamden?

Wel zal de verdediging denkelijk nog een hele toer hebben om ons te doen geloven dat een vrouw van 32 op een zaterdagochtend zomaar viel voor een man die met gemak haar vader had kunnen zijn.

Maar daar zal het advocatenteam vast een virtuoos scenario voor weten. Ik gok voor haar op geldbelustheid, aandachtsproblemen en nymfomane trekken. Voor hem kan wellicht het befaamde 'stofje' van zekere Amsterdamse wethouder van nut zijn.

In Frankrijk zelf, begrijp ik, zijn de meningen diep verdeeld. De politieke tegenstanders van Strauss-Kahn kunnen er uiteraard geen genoeg van krijgen. Zijn medestanders hekelen de benepen Amerikaanse zeden en de heksenjacht die volgde. Weliswaar erkennen zij dat de man een vrouwenliefhebber is, maar ze noemen de aantijgingen 'hallucinaties', 'ongeloofwaardig' en 'vol tegenstrijdigheden'. De voormalige IMF-president zou een 'goed karakter' hebben en volstrekt niet voldoen aan 'het profiel van een verkrachter'. Alsof, zeg maar, seksueel geweld uitsluitend voorkomt onder ongure types en in bepaalde milieus.

Bij Knevel & Van den Brink zag ik dinsdagavond de Nijmeegse hoogleraar psychologie Roos Vonk. Waarom, was de kwestie, zijn machtige mannen zo dol op seks? De hoogleraar legde uit dat topmannen 'doenerig' zijn en 'actiegericht'. Als ze in hun omgeving dan ook nog voortdurend naar de mond worden gepraat, zei Vonk, kunnen ze hun seksuele remmingen verliezen.

Dat laatste klinkt plausibel. Macht en roem erotiseren, kijk maar om je heen. De magazijnbediende op leeftijd moet doorgaans enige moeite doen om aan de vrouw te geraken. De directeur, de schrijver, de regisseur op leeftijd heeft met een beetje geluk de partners voor het uitkiezen - ook als de schedel kaalt, de bilpartij verschrompelt, de eerste ouderdomskwaaltjes zich aandienen. Genoeg jongere vrouwen die de minpuntjes graag voor lief nemen. En ongetwijfeld bezorgt dat de man in kwestie een al te geflatteerd zelfbeeld, waardoor hij zich meer denkt te kunnen permitteren dan andere stervelingen - ook in sexualibus.

Toch zijn er genoeg machtige, beroemde, alom aanbeden mannen die zich nimmer aan seksueel wangedrag bezondigen. En vooral: zijn er genoeg gewone mannen, ver van het pluche, die zich wel seksueel misdragen.

Machtsbezit alléén, kortom, verklaart niet zoveel. Wie zich bezondigt aan een zedelijk misdrijf, worstelt bovenal met de grenzen van zijn macht. Daarvoor hoef je per se niet aan het hoofd van een internationale organisatie te staan.

Neem de misbruikschandalen die de rooms-katholieke kerk tot op de dag van vandaag teisteren.

Nogal gretig houdt menigeen daarvoor de celibaatsverplichting verantwoordelijk. De redenering gaat dan ongeveer als volgt: omdat lustbeleving rooms-katholieke geestelijken is verboden, leven zij die in het geniep uit.

Nu is het verplichte celibaat inderdaad een onbegrijpelijke arbeidsvoorwaarde, althans voor buitenstaanders zoals u en ik. Hoezo zou de Almachtige van Zijn dienaren verlangen dat zij hun geslachtsdrift tot zwijgen brengen? Dat zij vrijwillig afzien van een van de aangenaamste bezigheden die Hij voor ons in petto heeft?

Maar het celibaat aanwijzen als exclusieve boosdoener lijkt al te gemakkelijk.

Wat ertegen spreekt is dat predikanten, therapeuten, glazenwassers, metselaars, crècheleiders, wethouders zich eveneens te buiten kunnen gaan aan seksueel wangedrag. Geen van deze beroepen kent de celibaatsverplichting.

Welbeschouwd, zou je zeggen, staan predikanten, therapeuten, glazenwassers, metselaars, crècheleiders, wethouders minder omslachtige manieren ter beschikking om aan hun gerief te komen. Toch blijken er ook onder hen genoeg te zijn die er behagen in scheppen om zich aan een ander wezen te vergrijpen - tegen haar uitdrukkelijke wens in.

Wie zich te buiten gaat aan seksueel misbruik, geniet van de heerschappij die hij over een zwakker schepsel kan uitoefenen. En om hem moverende redenen betreedt hij daartoe het terrein waarop je een mens ten diepste kunt raken: de seksualiteit.

Seks is het middel, niet het doel.

Hoe het met Dominique Strauss-Kahn afloopt, geen idee. Maar dat van die vrije wil lijkt me een heilloos pad. Als ik hem was, zou ik mijn advocatenteam vandaag nog ontslaan.

Elma Drayer is columniste van deze krant. In 2010 verscheen van haar 'Verwende prinsesjes. Portret van de Nederlandse vrouw' (Uitgeverij Bert Bakker, ISBN 9789023454458).

Katsav, Berlusconi, DSK en Polanski

De Israëlische ex-president Moshe Katsav zit een straf uit voor verkrachting; in maart van dit jaar werd hij tot zeven jaar cel veroordeeld voor een misstap die hij als minister in de jaren negentig beging.

Mediamagnaat Silvio Berlusconi is zittend president van Italië; de rechtszaak tegen hem wegens seks met een minderjarige prostituee (die hij kort nadien ook nog eens met een leugentje uit handen van justitie hield) loopt nog.

In een New Yorkse hotelkamer heeft Fransman Dominique Strauss-Kahn ('DSK'), tot vorige week de gedoodverfde socialistische presidentskandidaat en inmiddels afgetreden als hoofd van het IMF, seks gehad met een kamermeisje; er zou sprake zijn van verkrachting.

De Verenigde Staten eisten in 2005 uitlevering van regisseur Roman Polanski, die in 1977 seks had gehad met een meisje van dertien en daarvoor veroordeeld was. De Zwitserse overheid hield hem in 2009 aan, maar stelde de Pools-Franse filmmaker weer in vrijheid.

Deel dit artikel