ombudsman

Schrijven over en niet praten met anti-vaxxers is slechts deel van het verhaal

Adri Vermaat Beeld Maartje Geels

Kritische lezers verwijten Trouw eenzijdige berichtgeving in het debat over vaccinatie. 

“Het is ondemocratisch en een zwaktebod om ‘no-vaxxers’ te negeren omdat ze een andere mening hebben”, betoogt de een. Een ander: “Is het niet de functie van de krant om op basis van goede, eerlijke informatie de discussie over vaccineren te voeden en in constructieve banen te leiden”?

Anti-vaxxers voelen zich door Trouw buitengesloten en het zwijgen opgelegd. Maar ook ‘neutrale’ lezers en voorstanders van vaccineren voelen zich rond dit onderwerp niet altijd goed bediend. In de veelheid aan berichten missen ze een scherpe analyse over de vaccinatiecrisis, een interview met een op dit specifieke terrein gezaghebbende deskundige en vooral ‘gezichten’.

Een lezer mailde bijvoorbeeld: “De kwestie speelt al zó lang dat er inmiddels heel wat jongvolwassenen moeten rondlopen die niet zijn gevaccineerd. Hoe denken zij daarover? Vinden ze het best, weten ze het misschien niet eens of staan ze niet stil bij de mogelijke gevolgen? Laten ze zich alsnog inenten? Ik zou de antwoorden daarop graag eens zien uitgediept.”

Andere lezers pleiten voor een portretterend verhaal over ouderparen die, anders dan om religieuze redenen, hun kinderen niet laten inenten. Wat is hun achtergrond, hoe staan zij in de samenleving, door wie of wat laten ze zich leiden, voelen ze zich boven anderen verheven of, ingegeven door de negatieve beeldvorming, juist weggedrukt? 

Bewijs

De wetenschapsredacteuren van de krant vermoeden dat antwoord op zulke vragen niet tot nieuwe inzichten leidt. Ze wijzen op de golf sceptische reacties die volgde  op een Trouw-artikel van 5 maart met als kop: “Vaccin veroorzaakt geen autisme, echt niet”. Het betrof Deens wetenschappelijk onderzoek onder ruim 650.000  kinderen, waarin werd aangetoond dat een verondersteld verband tussen vaccineren en autisme ontbreekt. “De reacties lieten zien dat anti-vaxxers zich niet laten overtuigen”, vertelt een wetenschapsredacteur. “Ze accepteren geen ontkrachting  van hun veronderstellingen. De griepprik geeft niet de garantie dat je geen griep krijgt. Als 100.000 mensen die prik halen en een week later hebben honderd van hen griep, pikken anti-vaxxers die honderd eruit als bewijs voor de stelling dat je het inenten beter kunt laten”.

Anders dan kritische lezers stellen, zwijgt Trouw anti-vaxxers niet dood. Soms zijn op de opiniepagina’s hun bijdragen terug te vinden en langer geleden al besteedde Monic Slingerland, chef van de opinieredactie, haar wekelijkse lezersvraag aan het onderwerp, met zowel pro- als contra-reacties. Daarnaast ontbreekt hun stem in de nieuwssfeer niet. Zo reageerde voorzitter Anne-Marie van Raaij van de Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken enkele malen op het (eventueel) wegsturen van niet gevaccineerde kinderen door crèches. Dat gebeurde behoorlijk summier, maar demoniseren en bewust de mond snoeren, zoals de redactie wordt verweten, is iets anders. Blijft staan dat een interview of anderszins artikel met anti-vaxxers over hun argumenten en motieven tot dusver heeft ontbroken.

Volgens de chef verslaggeverij gaat de redactie terughoudend om met anti-vaxxers omdat ze context wil meegeven aan hun verhaal en aan feiten hecht. “Voor hun stellingen over de gevaren van vaccineren is geen wetenschappelijk bewijs en daar zit onze terughoudendheid als het gaat om de aandacht die wij ze geven in de krant”, legt zij uit. Een kritisch interview, een genre dat per definitie meer meningen telt dan feiten, zou deze uitleg niet in de weg hoeven staan. De krant telt vaker meningen die niet stroken met feiten. Niet het gedram van anti-vaxxers of hun soms boosaardige toon is van betekenis. Het punt is dat schrijven ‘over’ maar niet praten ‘met’ de groeiende groep anti-vaxxers slechts een deel van het journalistieke verhaal is. 

Ombudsman Adri Vermaat van Trouw bespreekt journalistieke dilemma’s en kijkt kritisch naar de werkwijze van de redactie. Zijn eerdere artikelen leest u hier. Reageren? Stuur een mail aan ombudsman@trouw.nl.

Lees ook: 

In het debat over vaccinaties gaat het er heftig aan toe, maar ‘gekkies’? Nou, nee

Het zijn voornamelijk de tegenstanders van vaccineren die ontevreden zijn over de berichtgeving in Trouw. Zij verwijten de redactie eenzijdige journalistiek. Terecht? 

Opnieuw bewezen: vaccinatie veroorzaakt geen autisme (maar of dat tegenstanders overtuigt...)

Het weerleggen van het verband tussen vaccineren en autisme heeft nu genoeg gekost, schrijven onderzoekers.

Bij Bol.com is het algoritme de baas: ‘Het is niet aan ons om te bepalen wat goed of fout is’

Internationale techreuzen beloofden de laatste tijd te strijden tegen misinformatie over vaccinaties. Het Nederlandse Bol.com is een uitzondering met zijn principiële weigering zoekresultaten te selecteren. Heeft Bol.com een punt?

Weigerbeleid rond vaccinaties bij crèches is juridisch niemandsland

Mogen kinderdagverblijven kinderen weren die niet zijn ingeënt tegen de mazelen? Veel crèches denken erover na na de mazelenuitbraak op een kinderdagverblijf in Den Haag. Vijf vragen over dit juridische niemandsland. 

Niet ingeënt? Dan ben je bij kinderopvang Berend Botje niet meer welkom

Voor het eerst stuurt een crèche ongevaccineerde kinderen weg. Ouders overwegen juridische stappen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden