null

OpinieOnderwijs en corona

Scholen zijn geen brandhaard van Covid-19

Beeld

Kinderen zijn voor hun ontwikkeling sterk afhankelijk van school. Wacht niet op ultiem onderzoek naar het virus in de klas, zeggen Daniëlle Jansen, Wico Mulder en Károly Illy.

Hoogleraar psychiatrie Thérèse van Amelsvoort vertelde in deze krant dat ze moeite heeft met de discussie of ouderen thuis zouden moeten blijven om ruimte te geven aan jongere generaties (Trouw, 27 augustus). Volgens Van Amelsvoort wordt er van alles geroepen maar weten we nog heel veel niet over de gevolgen van de lockdownmaatregelen omdat degelijk onderzoek nog nauwelijks is gepubliceerd. Is de oplossing om met beleid te wachten tot dat onderzoek is afgerond?

Nee, wij zijn ervan overtuigd dat wachten in deze situatie niet gerechtvaardigd is en met name voor kinderen en jongeren desastreuze gevolgen zal hebben.

Ten eerste is er nationaal en internationaal door verschillende disciplines (jeugdartsen, kinderartsen, kinder- en jeugdpsychiaters) een toenemende bezorgdheid geuit over de negatieve gevolgen van de coronamaatregelen tijdens de lockdown en de bijkomende economische recessie. Die bezorgdheid is deels gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, maar daarnaast op ervaringen uit de dagelijkse praktijk.

In een economische crisis neemt de ongelijkheid op gezondheidsgebied toe

Nationaal en internationaal is men het erover eens dat de coronamaatregelen bij het merendeel van de kinderen en adolescenten tot ongunstige uitkomsten leiden. In het bijzonder bij hen die zich al in een achterstands­situatie bevinden. Bovendien toont eerder epidemiologisch onderzoek consequent aan dat in tijden van economische crisis – via de gevolgen die dit heeft voor ouders – de ongelijkheden op gezondheidsgebied groter worden. Dan lopen met name kansarme kinderen en adolescenten een groter risico op emotionele problemen, gedragsproblemen en depressiviteit.

Tot slot laten landen als Denemarken en Noorwegen, sinds de opening van scholen in mei 2020, een bemoedigende afname in het aantal nieuwe besmettingen zien: op dit moment lijken kinderen niet significant bij te dragen aan de verspreiding van Covid-19.

De tijd die onder normale omstandigheden aan gedegen onderzoek wordt besteed, hebben we niet in een crisis van dit formaat. Daarnaast is het de vraag of wetenschappelijk onderzoek ons informatie zal geven op basis waarvan gefundeerder besluiten kunnen worden genomen. Zoals Van Amelsfoort zelf al aangeeft: “Denk niet meteen dat er heel duidelijke patronen uit zullen komen.”

Ook al weten we nog niet tot in detail wat de gevolgen zijn van de coronamaatregelen en de hiermee samenhangende economische crisis voor kinderen en adolescenten, het is wel zeker dat deze gevolgen voor het merendeel negatief zijn. We moeten dus niet wachten op langlopende wetenschappelijke onderzoeken, maar de signalen die we tot nu toe hebben ontvangen serieus nemen en gebruik maken van de ervaringen die nationaal en internationaal zijn opgedaan. Ook moeten we investeren in een continue dataverzameling rondom de gezondheid van de jeugd, zodat we bij een grote verrassing zoals deze de gewenste cijfers bij de hand hebben.

De schade die kinderen nu oplopen zal effect hebben op hun verdere leven

We moeten ons gezond verstand gebruiken en het belang van jongeren centraal stellen: kinderen zijn voor een gezonde sociale en intellectuele ontwikkeling afhankelijk van scholen en de schade die zij nu door de crisis oplopen zal effect hebben op hun hele verdere leven.

Op basis van de huidige inzichten is het dus gerechtvaardigd en veilig om kinderen en adolescenten de ruimte te geven, nu maar ook indien zich een tweede coronapiek zou gaan voordoen. Ouderen hoeven vervolgens niet thuis te blijven omdat jongeren naar school en sport gaan. Het besmettingsgevaar voor ouderen zit namelijk niet in kinderen en jongeren, maar in de samenleving als geheel. Nogmaals, kinderen en adolescenten lijken niet significant bij te dragen aan de verspreiding van Covid-19. Als we jongeren de ruimte willen geven en tegelijkertijd ouderen willen beschermen, moeten we ervoor zorgen dat de besmettingsgraad in het algemeen omlaag gaat. Dat vergt goed inzicht in de cijfers, testen bij klachten en bij risicogroepen en een lokale aanpak. De brandhaarden van Covid-19 dienen te worden aangepakt; daar vallen scholen niet onder.

Daniëlle Jansen is socioloog aan de Rijksuniversiteit Groningen/UMCG. Wico Mulder is arts bij het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. Károly Illy is kinderarts in het Utrechtse Sint Antoniusziekenhuis.

Lees ook:
De coronacrisis raakt ook groepen die dachten dat ze veilig waren. ‘Dit vraagt om nieuw beleid’

De economische en gezondheidsschade zijn afgelopen maanden veelvuldig beschreven. Nieuw onderzoek laat zien wat de maatschappelijke schade is van Covid-19.

Deze school is klaar voor de ‘coronaproof’ heropening: ‘Het blijft spannend’

Het Over-Y College in coronabrandhaard Amsterdam-Noord heropende eerder deze maand de deuren. Het vernuftige ventilatiesysteem in het gebouw moet zorgen van ouders wegnemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden