null

OpinieOnderwijs

Scholen open, scholen sluiten; het lijkt wel de Dodenrit van drs. P

De politiek gooit ons kroost voor de wolven door vast te houden aan achterhaalde, niet te handhaven richtlijnen, meent docent filosofie Joris Verheijen.

Joris Verheijen

Misschien is het omdat het winter is en vrij koud, maar denkend aan het Nederlandse coronabeleid hoor ik vaak de Dodenrit van Drs. P – die ballade over een troika-rit waarbij ouders onder het zingen van vrolijke kinderliedjes hun kroost voor de wolven gooien. Ik zie dan voor mijn geestesoog hoe Rutte en De Jonge de ene na de andere groep of sector van de wagen slingerden, om tijd te winnen of om hun eigen huid te redden. Voorin de troika zong Grapperhaus Zeg-Mondkapje-waar-ga-je-henen. De tocht duurt eindeloos en de stad Omsk komt maar niet dichterbij.

Tegen de kerst was het onderwijs weer de klos. Nu lijkt er goed nieuws te zijn, want de scholen die toen onvoorbereid moesten sluiten gaan vandaag open. Niet dat die heropening epidemiologisch verantwoord is: het OMT heeft voorspeld dat er eind deze maand een nieuwe piek van komt. Maar volgens het kabinet moesten we dat accepteren, omdat de schade aan de ontwikkeling van kinderen door een langere schoolsluiting onherstelbaar zou zijn.

Ik zie de schade

Als docent onderschrijf ik dat pedagogische argument voor heropening natuurlijk. Die schade zie ik met eigen ogen, tenminste, áls ik mijn leerlingen nog zie. Ze vertellen dat ze overspannen of moedeloos zijn en vallen vaker uit. Onder normale omstandigheden is school voor pubers al een opgave. Je moet jezelf wijsmaken dat die sommen en spreekbeurten minstens zo belangrijk zijn als netflixen of bijkletsen met je vrienden. Dat gaat niet tijdens een lockdown.

Bovendien is school ook een onmisbare plek waar je gevormd wordt en jezelf vormt. Door te experimenteren met je rol in een groep, door voor jezelf te leren denken of juist je hart te verliezen aan iemand anders. Kortom, de scholen moeten open, anders laten we onze kinderen onderweg naar Omsk van de wagen vallen.

Wat ik niet kan onderschrijven is de keuze om bij die heropening vast te houden aan achterhaalde, ontoereikende en niet te handhaven richtlijnen. Mondkapjes zijn niet verplicht in de klas, maar alleen als je even door de gang moet. Of leerlingen zichzelf testen is hun eigen verantwoordelijkheid. Ventilatie moet, maar is vaak niet goed geregeld.

De hamvraag is niet óf de scholen open moeten, maar hoe. Om ons heen, in Duitsland, België, Frankrijk, Zwitserland, Spanje, Griekenland, Oostenrijk en sinds kort in Engeland, zijn de regels aangescherpt. Mondkapjes zijn ook in het klaslokaal verplicht. De WHO hamert erop, mede vanwege omikron. Er wordt verplicht getest op scholen met kindvriendelijke PCR-lolly’s. Zulke maatregelen zijn wél te handhaven en kunnen, zoals grootschalig Duits onderzoek aantoonde, niet alleen het aantal infecties sterk reduceren, maar ook schoolsluitingen voorkomen.

Dwaalwegen

In Nederland hobbelde de troika voort over haar eigen dwaalwegen, met zingende, zelfingenomen ministers die weigerden om over de grens te kijken. Denk aan het sprookje van ‘groepsimmuniteit’, aan onze ‘intelligente lockdown’, aan de traag op gang gekomen boostercampagne. En aan het vooroordeel tegen mondkapjes: OMT-voorzitter Van Dissel bleef, dwars tegen onderzoeken van overal, zelfs van zijn eigen RIVM in, claimen dat ze niet werkten en alleen het gevaar vergrootten. Populistische, op foto’s steevast ongemaskerde, ministers speelden schaamteloos in op de weerstand onder hun electoraat. Geen wonder dat veel burgers van mondkapjes alleen begrijpen dat ze die krengen moeten afrukken zodra ze de Albert Heijn uitlopen, omdat ze anders hun ‘vrijheid’ kwijt zijn.

Wil je de scholen openhouden in de volgende coronapiek? Heb dan het politieke lef om extra maatregelen te treffen, zoals mondkapjes in de klas. Anders blijft het mensenrecht op goed onderwijs in een gezonde samenleving even onbereikbaar als de veilige haven uit het lied: ‘Ja, Omsk is een mooie stad / maar net iets te ver weg.’

Lees ook:

Houd de scholen open, maak een deltaplan

Zodra de coronabesmettingen oplopen en ziekenhuizen in de knel komen, rijst de vraag: sluiten we de scholen? Het is een terugkerend ritueel, ondanks beloften van politici om het onderwijs open te houden. We moeten af van dat ad-hocbeleid, vindt een groeiende groep experts.

Commissie: Scholen moeten altijd open blijven, óók als er een virus rondwaart

Scholen moeten altijd openblijven, vinden deskundigen, ook als er een virus rondwaart. Daarvoor moeten de scholen wel fundamenteel anders worden ingericht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden