Wat is daar nou erg aan?Beeldschermen

Schermschaamte? Soms moet je die peuter even achter een scherm parkeren

Toen onze zoon bijna vier was, bezochten we een school, waar de directeur uitlegde dat kinderen in groep 1 vooral basale concepten oefenen: volgordes, vormen, kleuren. “Dat kent hij allemaal al”, fluisterde ik tegen mijn vriendin, “van Nijntje op Netflix”.

Ik fluisterde, want het is natuurlijk niets om mee te koop te lopen. Wie jonge kinderen achter een scherm zet, schaadt hun ontwikkeling, zo betogen talloze experts. De Amerikaanse vereniging van kinderartsen adviseert kinderen jonger dan achttien maanden helemaal weg te houden bij schermen, de Wereldgezondheidsorganisatie vindt het zelfs tot twee jaar taboe. Zulke richtlijnen sijpelen door in vermanende opiniestukken. “Haal jonge kinderen alsjeblieft achter dat beeldscherm vandaan”, smeekte een pedagogisch medewerker vorige week nog in Trouw. Ze strooide met cijfers over de cognitieve vaardigheden van kinderen, die aangetast zouden raken door televisie en computer, en bepleitte een ‘schermvrije generatie’.

Nu zijn er weinig mensen zo onzeker als jon­ge ouders, dus ik ben vast niet de enige die soms een milde schermschaamte voelt, als ik aan het eind van de dag de opvoeding even aan Peppa Big overlaat.

Toch valt er nogal wat in te brengen tegen de schermvrije puriteinen. De onderzoeken waar ze zich op baseren, trekken nogal boude conclusies uit onduidelijke data (en hier vind ik de Britse kinderartsen aan mijn zijde, die in 2018 schreven: ‘Het bewijs voor een direct schadelijk effect van schermtijd is betwist’). Bovendien leven we nu eenmaal in een wereld vol beeldschermen; als je kinderen dan geheel­ont­houder maakt, kweek je misschien juist een ongezon­de obsessie. En de ene tv-serie is de andere niet.

De ultieme troefkaarten Bill Gates en Steve Jobs

Dan kunnen de beeldschermbestrijders altijd nog triomfantelijk hun ultieme troefkaart trekken: juist veel techcoryfeeën voeden hun kinderen techvrij op. Als Bill Gates en Steve Jobs hun eigen kinderen al niet aan hun eigen producten wilden blootstellen, bewijst dat niet bij uitstek hoe gevaarlijk die zijn?

Volgens mij bewijst het vooral dat Bill en Steve genoeg geld hadden voor dure oppassen. Dat ze nooit met twee pannen op het vuur en twee peuters aan hun pijpen stonden te stressen om nog iets te koken, terwijl hun partner moest overwerken. Maar de meeste ouders die ik ken, zitten wel vaak in zo’n situatie, en op zulke momenten is een tablet met een tekenfilm echt de beste uitvinding sinds de luier.

Al die adviezen over schermvrij opvoeden steunen op een veronderstelling die nooit expliciet gemaakt wordt: dat hét doel van de opvoeding is om de cognitieve vaardigheden van het kind te ontwikkelen. Ja, dat is belangrijk, maar kinderen zijn meer dan presterende individuen. Het zijn ook gezinsleden, en een even­- wichtige opvoeding heeft dus ook oog voor het functioneren van het gezin als geheel. Kleine kinderen zijn namelijk heel leuk, maar ook dodelijk vermoeiend.

Soms moet je als ouder die peuter dus gewoon even achter een scherm parkeren. Zonder schuld­gevoel, alleen al omdat je je daarna weer met oprecht enthousiasme aan het voorlezen kunt wijden.

Seije Slager is politicoloog en redacteur van Trouw

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden