ColumnStevo Akkerman

Rutte zou een keer goed om zich heen moeten kijken

Begin deze week was ik te gast op een middelbare school, die mij had gevraagd hun vwo6-leerlingen een beetje prikkelend het examenjaar in te sturen. Of dat is gelukt weet ik niet, maar mijn advies aan hen was weer kleuter te worden: altijd blijven vragen naar het waarom achter alles, nooit genoegen nemen met de mededeling dat zaken gewoon zus of zo zijn. Zodra het woordje ‘gewoon’ valt, gaat het fout. 

Dezelfde avond nog was Mark Rutte zo vriendelijk een praktijkvoorbeeld te geven. Gevraagd naar een reactie op de rellen in Den Haag en Utrecht, zei hij: “Dit is losgeslagen tuig, waarbij ik me echt afvraag wat die ouders aan het doen zijn dat ze dit toelaten. Ik ben geen socioloog en dat wil ik ook helemaal niet zijn. Dit is gewoon idioot gedrag waar ik geen verklaringen voor ga zoeken, het hoort gewoon te stoppen.” Flink gesproken, maar je kunt moeilijk beweren dat hier een fatsoenlijke probleemanalyse op tafel werd gelegd, wat toch wel behulpzaam had kunnen zijn bij het zoeken naar een oplossing. Het is tenslotte niet voor het eerst dat het onrustig is in een Nederlandse achterstandswijk.

Rechts van Rutte deed men wel aan probleemanalyse: het ging om Marokkaanse jongens en hun cultuur. En de oplossing bestond uit het inzetten van het leger (Baudet), dan wel het uitzetten van het criminele tuig mét hun families (Wilders). Een andere suggestie, die ik aantrof op de site van Elsevier: “Er zijn wél makkelijke oplossingen. Het verdubbelen van de gevangenisstraffen leidt tot een verdubbeling van de tijd waarin criminelen niet in herhaling kunnen vallen. In de VS zitten de meeste criminelen achter tralies. Hier niet.”

Criminaliteitscijfers dalen

Bij zoveel simplisme zou een gezonde dosis sociologie geen kwaad kunnen. Er valt het nodige uit te zoeken als het gaat om de geschiedenis van rellen in Nederlandse steden en dorpen, ook toen er nog in geen velden of wegen Marokkanen te bekennen waren, en vandaar naar de situatie van nu, met de hele mix van economische, sociale, culturele en psychologische factoren, inclusief die welke verband houden met migratie en integratie. Wat zou Rutte aantreffen als hij zich zijn afkeer van de sociologie opzij zou zetten en goed om zich heen zou kijken?

Om te beginnen een land waarin de criminaliteitscijfers sterk dalen. “Sinds 2005 is het percentage geregistreerde verdachten van misdrijven bijna gehalveerd”, aldus het CBS. “Dat geldt zowel voor personen met een Nederlandse, als met een Turkse, Marokkaanse, Antilliaanse of Surinaamse achtergrond.” Daarnaast, en ik stip alleen wat zaken aan, een samenleving die is ingericht voor de winnaars. Anderen zitten, zoals Abdelkader Benali gisteren beschreef, vast in hun Schilderswijken. Met ondermaatse schooladviezen, geen stageplekken bij verkeerde achternamen, moeizame toegang tot de arbeidsmarkt, geen uitzicht op een geschikte woning. Niet welkom, tussen wal en schip.

Dat is geen vrijbrief voor rellen, inderdaad. Iedereen heeft zijn eigen verantwoordelijkheid, ook in situaties van achterstand. Maar ik denk gewoon dat daarmee lang niet alles is gezegd.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden