Beeld RV

CommentaarNagorno-Karabach

Rusland en Turkije moeten Nagorno-Karabach niet gebruiken om hun spierballen te tonen

Zeer onverwachts hebben Azerbeidzjan en Armenië onder leiding van Rusland een akkoord gesloten om het geweld in en rond de enclave Nagorno-Karabach te stoppen. Aan beide zijden zijn waarschijnlijk duizenden militairen en burgers om het leven gekomen, vele tienduizenden Armeniërs die in de gevechtszone wonen zijn op de vlucht geslagen.

Gelukkig lijkt nu een einde aan de gewelddadigheden te zijn gekomen, maar daarmee is ook alles gezegd. Wat door Rusland en Azerbeidzjan gezien wordt als een vredesakkoord, is op zijn vriendelijkst gezegd een wapenstilstand tussen de strijdende partijen waarbij een Russische vredesmacht de troepen scheidt. Maar voor Armenië is het een regelrechte capitulatie. Het straatarme land kon ook niet anders, want de gehele enclave dreigde overrompeld te worden. Ronduit vernederend voor Armenië is de acceptatie van een wegverbinding over Armeens grondgebied van Azerbeidzjan naar de autonome Azerbeidzjaanse enclave Nachitsjevan.

Bij het Azerbeidzjaanse militaire offensief zijn op grote schaal moderne Turkse drones, Israëlische wapens en vermoedelijk Syrische islamitische strijders ingezet. Het was een ‘correctie’ waarvan iedereen wist dat deze zou komen. Na het tekenen van de wapenstilstand in 1994 werd het conflict bevroren.

Duurzame oplossing

Maar het was voor Azerbeidzjan onverdraaglijk dat Nagorno-Karabach, waar veelal etnische Armeniërs woonden, en stukken grondgebied daaromheen, waren ‘ingepikt’ door Armeense troepen. Etnische zuiveringen waren het gevolg, aan beide kanten overigens. De uitgeroepen autonome Armeense republiek Artsakh werd door niemand erkend, zelfs door Armenië niet. Internationaal bleef men het zien als Azerbeidzjaans grondgebied.

Het door olie en gas steenrijke Azerbeidzjan, geleid door een brute dictator, investeerde afgelopen decennia fors in zijn eigen defensiemacht, daarbij gesteund door Turkije. Het zeer arme Armenië had in de strijd geen schijn van kans. Rusland heeft een defensiepact met Armenië, maar stak militair geen hand uit naar de Armeniërs, ook om Azerbeidzjan te vriend te houden. Het akkoord is in bijna alle opzichten onvoordelig voor Armenië en de etnische Armeniërs van Nagorno-Karabach, waardoor de enclave weer een ‘eiland’ wordt in Azerbeidzjan. Het conflict kan daardoor op elk moment weer tot een uitbarsting komen. Een lichtpuntje is wellicht dat in het akkoord een nieuwe weg wordt aangelegd tussen Armenië en Nagorno-Karabach, waarmee de facto Azerbeidzjan voorlopig lijkt te erkennen dat de nu veel kleinere enclave etnisch Armeens blijft. Na deze escalatie is het aan Rusland en Turkije om serieus werk te maken van een echt duurzame oplossing, in plaats van het gebied te gebruiken als regio waar zij hun spierballen kunnen tonen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden