OpinieFilosofie

Rudolf Steiner de grote meester? Nou nee

De wereld van antroposoof Rudolf Steiner is een soort Disneyland met wonderen voor groot en klein, stelt lezer Frits Bienfait vast. Kwik zou ontstaan door instraling in de grond en kalk kan zomaar in stikstof veranderen. 

Hans Stolp, in een vraaggesprek met Alexandra van Ditmars, verdedigde het ideeëngoed van Rudolf Steiner, grondlegger van de antroposofie (Religie&Filosofie, 8 mei).

Diens boek ‘Vruchtbare landbouw op biologisch-dynamische grondslag’ bevat een reeks voordrachten die Steiner in 1924 hield. Het opent met een overzicht van Steiners visie op de samenhang tussen de kosmos en de aarde: “Van de planeten die het dichtst bij de aarde staan, de binnenplaneten maan, Mercurius, Venus, werken de krachten langs de weg van het kalkachtige op het plantenleven en ook op het dierenleven van de aarde in.” En klei is ‘de transporteur van de opwaartse kosmische stroom’.

Het gaat bij dit alles niet om kennis, maar om inzicht. Anderen hebben meningen, en als die strijdig zijn met Steiners inzicht, jammer dan.

Absolute overgave

Het boek is een soort Disneyland met wonderen voor groot en klein: kwik, arseen en kiezelzuur ontstaan door instraling in de grond; kernfysici hebben het nakijken bij de vermelding dat kalk zomaar in stikstof kan veranderen; te veel aardappels eten stimuleert het materialisme en te veel tomaten de groei van kankergezwellen. Enzovoorts. Bij dit alles verwachtte Steiner van zijn aanhangers absolute overgave: “Ook al zeggen velen van hen dat ze trouwe aanhangers van mij zijn, toch gaat het dikwijls zo dat ze in hun hart wel trouwe aanhangers zijn, maar niet horen wat ik op beslissende momenten te zeggen heb.” Wat heb je aan die lui!

Nu het echte werk. 22 december 2014. Groot artikel in NRC Handelsblad over Machteld Huber, van het antroposofische Louis Bolk Instituut. Zij had onderzocht, met hulp van Wageningse experts, of de immunologische weerstand van kippen te stimuleren was door antroposofisch verantwoord voer.

Inderdaad vertoonden ‘biologisch gevoerde’ kippen de gehoopte verhoogde weerstandsreactie. Maar helaas. Het ‘biodynamische’ kippenvoer bleek vijfmaal meer bacteriën te bevatten dan het standaardvoer. Dit feit werd enigszins weggemoffeld door het op een verkeerde plek te vermelden. Het verklaarde veel, zo niet alles, maar werd zorgvuldig buiten de publiciteit gehouden. De Wageningers waren daarover, zacht gezegd, slecht te spreken.

Men kan Steiner maar zeer ten dele aanrekenen wat zijn volgelingen uitspoken. Maar of hij zelf nu ‘de grote meester’ is die we (volgens Stolp in Trouw) ‘nodig hebben in deze tijd’? 

Lees ook:

Op Rudolf Steiner valt niets aan te merken: ‘Hij is de grote meester die we in deze tijd nodig hebben’

Rudolf Steiner, de grondlegger van de antroposofie, is ‘de grote meester die we nodig hebben in deze tijd’, vindt zijn biograaf Hans Stolp. Daar doen de beschuldigingen van racisme aan Steiners adres niets aan af, betoogt hij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden