Beeld Trouw

Column Stevo Akkerman

Royal Dutch Shell, ik kan er niets koninklijks aan ontdekken

Als het in het buitenland over Shell gaat, wordt het bedrijf altijd aangeduid als Royal Dutch Shell. Ik weet wel dat dat ‘koninklijke’ weinig voorstelt, getuige het bestaan van koninklijke verfmaterialen, rondvaartboten, fietsmerken en harmoniekapellen. Maar toch: als Shell zich leent voor een orwelliaanse verkiezingsshow van Donald Trump, dan voelt dat vanwege de Nederlandse link en het koninklijke aureool net iets rottiger dan wanneer een andere oliemaatschappij dat zou doen.

Shell dwong duizenden werknemers vorige week om enthousiast aanwezig te zijn bij een bezoek van Trump aan een petrochemische fabriek in Pennsylvania. Dat wil zeggen, iedereen was vrij om thuis te blijven, we hebben het hier niet over Noord-Korea, waar het juichen voor de grote leider een religieuze plicht is. In Amerika is niemand verplicht de president te aanbidden. Maar Shell zette wel een fikse boete op weigerachtigheid: wie geen klapvee voor Trump wilde zijn, moest een vrije dag opnemen, en zou dus geen salaris krijgen. Ook verviel daardoor de bonus op overwerk – in totaal een offer van zo’n 700 dollar.

De Pittsburgh Post-Gazette, die dit nieuws zaterdag bracht, berichtte ook nog dat de brave arbeiders om 7.00 uur moesten klokken, en daarna staand tot na lunchtijd moesten wachten op de president. Er golden strikte gedragsregels: geen protesten, geen geroep, geen tegenspraak. Zodat Trump zonder blikken of blozen kon claimen dat deze fabriek er zonder hem nooit gekomen was – in werkelijkheid gaat het om een erfenis uit de Obama-jaren. Trump schold verder nog wat Democratische politici uit en riep de Shell-werknemers op hun vakbondsleiders onder druk te zetten om hem te steunen. Doen ze dat niet? “Vote them the hell out of office!”

Toevallig de president

Volgens een woordvoerder van Shell ging het om een doodgewone trainingsdag, alleen was ‘de gastspreker toevallig de president’. Dat kan natuurlijk. Ieder bedrijf krijgt de gastspreker die het verdient. En Trump is de kampioen van de fossiele sector, de man die zijn land terugtrok uit het Klimaatverdrag van Parijs; ze hoefden bij Shell niet bang te zijn dat ze per ongeluk een kritische spreker binnen hadden gehaald. Maar het zij mij vergeven als ik Shells plechtige verklaringen over zijn maatschappelijk verantwoordelijkheidsbesef na deze trainingsdag iets minder serieus ga nemen.

De internationale website van het bedrijf maakt gewag van de volgende kernwaarden: ‘Eerlijkheid, integriteit en respect voor mensen’. Ook wijst men graag op de steun aan ‘sociale, culturele en educatieve projecten in de omgeving van onze vestigingen’. Ik weet het niet, hoor. Jarenlang heeft het bedrijf zich verzet tegen maatregelen om de opwarming van de aarde te voorkomen, terwijl uit eigen onderzoek in 1986 was gebleken dat ‘sommige stukken van de aarde mogelijk onbewoonbaar zullen worden’. 

In Nederland doet Shell er alles aan om geen belasting te betalen. In de VS heft het bedrijf Donald Trump op het schild. Het zal aan mij liggen, maar ik kan er niets koninklijks aan ontdekken.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden