ColumnSylvain Ephimenco

Roep niet automatisch ‘Racisme!’ bij elk interraciaal geweldsdrama

Het walgelijke schietincident in de Amerikaanse stad Kenosha, waarbij een zwarte man door een blanke agent zeven keer in de rug werd geschoten, is schokkend. Alsof na de dood van ­George Floyd geen lessen zijn getrokken. Ben Wikler, secretaris van de Democraten in Winsconsin had het over “een symptoom van de dodelijke ziekte van de witte ­suprematie en het racisme.”

Maar was het ­inderdaad zo? Dat er sprake is van schandelijk en buitenproportioneel politiegeweld is duidelijk, maar racisme zal door onderzoek bewezen moeten worden. Presidentskandidaat Joe ­Biden had betere woorden, door het schietincident te omschrijven als “schoten die zich in de ziel van de natie boren”.

De ‘moord’ van George Floyd heeft veel verontwaardiging veroorzaakt. Er is zelfs een offensieve beweging tegen racisme op gang gekomen, die een impuls heeft gekregen van Black Lives Mater (BLM). Maar tot op de dag van vandaag heb ik geen informatie gevonden die duidt op zuiver racisme ­achter deze weerzinwekkende daad. Zeker, agent Derek Chauvin is volgens zijn cv een gewelddadige politiefunctionaris. Maar van racisme achter zijn daden of zijn woorden is niets gerapporteerd. Zijn eigen vrouw Kellie, die de scheiding ­onmiddellijk heeft aangevraagd, komt uit Laos en heeft meerdere keren verklaard dat haar man geen racist is: “Derek heeft wel een kort lontje”. De agent en zijn slachtoffer kenden elkaar. Volgens de broer van George Floyd, Philonise Floyd, speelde een conflict uit het verleden tussen beide mannen als bewakers.

Raciale obsessies

Ik ben huiverig om op ieder ­geweldsdrama met een interraciaal kenmerk automatisch het etiket ­racisme te plakken. Bijvoorbeeld op de moord op zes jonge mensen vijftien dagen geleden in Niger. Deze blanke hulpverleners uit Frankrijk en hun Nigerese gids en chauffeur werden door zwarte onbekenden op een motor uit hun bestelbus ­gehaald, neergeschoten of gekeeld.

Deze misdaad is door niemand ­opgeëist. Volgens de directeur van hun organisatie Acted “lijkt het erop dat de slachtoffers doelwit waren, omdat ze westers waren.” Wie kan zeggen dat de daders bandieten, ­terroristen of gewoon racisten ­waren?

Dit drama heeft de wereld niet ­beroerd. Niemand is voor Nadifa (30 jaar), Stella (28), Myriam (25), Léo (25), Antonin (26), Charline (30) gaan knielen of demonstreren. Compassie en bezinning lijken me toch beter. Of mogen complotdenkers op de Dam gaan schreeuwen dat de moord op Bas van Wijk door Samir el Y., op 8 augustus in Park de Oeverlanden aan de Nieuwe Meer, racistisch gemotiveerd was? Dit zuiver en alleen omdat dader en slachtoffer verschillen in etnische origine?

Dit soort speculaties, gedrenkt in identiteitspolitiek en raciale ­obsessies, veroorzaken diepe en zeer ­gevaarlijke breuken in de samenleving. Extremisten, ook bij BLM, ­zullen niet rusten vóór ze hun een­dimensionale, ‘racialistische’ visie aan anderen hebben opgedrongen. Het is vooral aan de media om hierover kritisch te blijven en niet blind achter iedere nieuwe hype aan te hollen.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden