CommentaarUitspraak Shell

Revolutionaire uitspraak over Shell dwingt iedereen tot klimaatmaatregelen

null Beeld

De uitspraak van de Haagse rechter over het klimaatbeleid van Shell is zonder meer revolutionair. Voor het eerst is een (zeer) groot bedrijf opgedragen om te helpen bij het voorkomen van opwarming van de aarde. De rechter baseerde zich op internationaal rechtsgeldige afspraken, onder meer vastgelegd in het Klimaatakkoord van Parijs. Maar zij stelde ook vast dat bedrijven, en zeker grote bedrijven, bij klimaatverandering een maatschappelijke zorgplicht hebben die veel verder reikt dan het belang van de aandeelhouders of de eigen bedrijfsvoering. Iets dat activistische aandeelhouders van Shell, net als veel denktanks en internationale organisaties, al langer betogen.

Uiteraard moet blijken of deze uitspraak standhoudt in hoger beroep. Is een bedrijf inderdaad gehouden aan internationale afspraken die het zelf niet ondertekende en die de overheid voor dat bedrijf, of die bedrijfssector, nog niet glashelder heeft uitgewerkt? Het was tot nu toe, vooral in de Urgenda-zaak, veel logischer dat de overheid zelf doelwit werd van juridische procedures. Omdat de Nederlandse staat wel een stevige afspraak had gemaakt en de rechter – ook in hoger beroep – vast kon stellen dat deze zich daar niet aan hield.

Shell heeft ook een eigen verantwoordelijkheid

De rechter in Den Haag vindt dat Shell los van de overheid een eigen verantwoordelijkheid heeft. ­Het bedrijf moet in 2030 ten opzichte van 2019 45 procent reductie van CO2-­uitstoot realiseren, al mag dat ook door compensatie via bosaanplant of door opslag van CO2. Het bedrijf heeft ook een eigen verantwoordelijk los van concurrenten – Shell betoogde dat andere bedrijven gewoon meer fossiele brandstof oppompen als Shell mindert, en het klimaat er dus niets mee opschiet. Dat extra oppompen wordt trouwens hoe dan ook lastig, want reken maar dat andere fossiele bedrijven nu ook rechtszaken wachten.

De bredere boodschap van de rechter is duidelijk en raakt ook consumenten. Iedereen – overheden, bedrijven, personen – moet zijn steentje bijdragen in de strijd tegen opwarming van de aarde. Shell is een heel grote steen, het bedrijf heeft enorme marktmacht. Shell moet zich daarom ook nog eens inspannen om consumenten te helpen bij hún CO2-reductie, zegt het vonnis.

Maar consumenten zelf moeten dit óók opvatten als een stok achter de deur: klimaatbeleid is hoogstnodig en volstrekt niet vrijblijvend. Klimaatverandering is desastreus en niet met vage maatregelen te voorkomen. De hele fossiele sector, het hele bedrijfsleven en zelfs de hele maatschappij moet meedoen. Dat is een boodschap die voor scherpere besluitvorming zou moeten zorgen. Politici moeten extra in actie komen om aanpassing van de samenleving mogelijk te maken, te beginnen tijdens de formatie.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden