Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Repareer eerst de scheuren in de samenleving, dan pas de scheuren in Groningse huizen

Opinie

Menno van Duin

Een huis in Loppersum dat door de bevingen zo zwaar is beschadigd dat het gestut moet worden. © Hollandse Hoogte / Robin Utrecht
opinie

Herstel van vertrouwen in elkaar heeft prioriteit boven het versterken van huizen in aardbevingsgebied, meent lector crisisbeheersing Menno van Duin van het Instituut Fysieke Veiligheid.

Minister Wiebes van economische zaken en klimaat maakte eind maart bekend dat de aardgaswinning in Groningen de komende jaren wordt afgebouwd. Voor de Groningers levert de beslissing van Wiebes vooral veel vragen op.

Lees verder na de advertentie

Hoewel de rijksoverheid en de Nam de afgelopen jaren geprobeerd hebben om het vertrouwen van de Groningers te herstellen door de gaswinning vanaf 2014 te verminderen, ervoeren veel Groningers de jaren erna hoe lastig het was om het herstel van de schade aan hun woning gerealiseerd te krijgen. Ongetwijfeld zijn er mensen tevreden met de schadeafwikkeling, maar uit alle gesprekken die ik voerde en de verhalen die ik las, sprak veeleer wanhoop.

Veel Groningers raakten murw en, vaak tegen de eigen zin in, achterdochtig

Iedere keer was er weer discussie over de vraag of de schade wel veroorzaakt was door een beving of er kwam weer een andere expert met een ander verhaal. Ieder jaar opnieuw een stukadoor is belastend. Forse aantallen Groningers raakten in de loop van het proces murw en werden - vaak tegen hun eigen zin in - achterdochtig.

Dat de moeizame schadeafwikkeling in combinatie met het blijvende risico op aardbevingen van grote invloed is op het welzijn van de Groningers, blijkt uit de reeks gezondheidsonderzoeken van het Gronings Perspectief (Postmes e.a.). De omvang van de problemen is groot. Zo'n 170.000 mensen wonen in beschadigde huizen; 10.000 mensen kampen met aan acute stress gerelateerde gezondheidsproblemen.

Onzichtbare crisis

Feitelijk is daarmee sprake van een crisis van ongekende omvang. Vooral een onzichtbare crisis die zich achter de voordeur afspeelt; veelal op het Groningse platteland. De Kinderombudsman constateerde eind 2017 dat er te weinig aandacht is voor de 30.000 kinderen in het aardbevingsgebied. Het onderwerp wordt thuis en op school nauwelijks met de kinderen besproken.

In plaats van nu hals over kop woningen te verstevigen kan beter een inspanning gepleegd worden om het vertrouwen te herstellen

De laatste paar jaar is in alle hevigheid de discussie gevoerd over het versterken van de woningen in het gebied. Die versterking heeft vooral tot doel te voorkomen dat een huis bij een hevige aardbeving acuut instort en ervoor te zorgen dat bewoners in zo'n geval nog (snel) hun huis kunnen verlaten. Duizenden huizen en andere gebouwen staan inmiddels op de rol om versterkt te worden. Tegen en soms ook in de woning worden stutten geplaatst. Veel huizen en beeldbepalende gebouwen zullen 'verminkt worden'. Kosten: vele miljarden euro's.

De planning was dat deze operatie het komend decennium wordt uitgevoerd, maar de beslissing tot vermindering en uiteindelijk zelfs beëindiging van de gasproductie zet een deel van deze plannen mogelijk op losse schroeven. De Groningers zitten vooral met vragen. Gaan de bevingen nog decennia door als de gaswinning terugloopt? Wordt de schade door de aardbevingen, maar ook door de bodemdaling (die kan oplopen tot een halve meter tussen het begin en einde van de gaswinning) straks nog wel vergoed?

Wat betekent de terugtrekkende beweging van de Nam? Het kan toch niet zo zijn dat het verlies aan inkomsten uit de gaswinning wordt gezien als 'een investering in Groningen'?

Vertrouwen herstellen

De komende jaren moet er fors geïnvesteerd worden in Groningen. Niet zozeer om de huizen 'aardbevingsproof' te maken, maar vooral om het vertrouwen in de overheid en in elkaar te herstellen. Het samenleven en het herstellen van de sociale verbanden in de dorpen en kernen moeten voorop staan.

Gemeenten, zorg- en maatschappelijke instellingen, kerken en verenigingen zullen de dragers zijn van dit herstel en zullen daarin ruimhartig moeten worden gefaciliteerd. In plaats van nu hals over kop woningen te verstevigen kan beter een inspanning gepleegd worden om het vertrouwen te herstellen. En laten we eerst goed nadenken of die voorgenomen versterkingsoperatie wel op deze manier moet worden voortgezet.

Eerst moeten vooral de maatschappelijke scheuren aandacht krijgen om gezamenlijk van dit collectieve drama te kunnen herstellen.

Lees ook waarom Kamp niet en Wiebes wel kon stoppen met de gaswinning in Groningen.

En wat gaat die hele operatie, om Nederland van het Groningse gaf af te krijgen, ons eigenlijk kosten? Dat leest u hier: 'Groningen gaat van het gas af, hoe ziet dat kostenplaatje er voor u uit?'


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden

Deel dit artikel

Veel Groningers raakten murw en, vaak tegen de eigen zin in, achterdochtig

In plaats van nu hals over kop woningen te verstevigen kan beter een inspanning gepleegd worden om het vertrouwen te herstellen