null

OpinieStikstofoverleg

Remkes moet naar Brussel om meer ruimte te vragen voor de boeren

Krijgt Johan Remkes de Europese Commissie mee, dan kan hij de boeren en het platteland weer perspectief bieden, meent Cornelis Visser, burgemeester in Katwijk en akkerbouwer op Goeree-Overflakkee.

Cornelis Visser

Stikstofbemiddelaar Johan Remkes start vrijdag als ‘onafhankelijk gespreks­leider’ een verkennend gesprek tussen kabinet en boerenorganisaties. Ik maak me ongerust over de tegenstellingen die zijn ontstaan tussen boeren en kabinet en tussen stad en platteland. In eerste instantie hebben de boeren afwijzend gereageerd op de voordracht van Remkes. Ik vind dat hij in Brussel moet beginnen. Een bemiddelaar komt niet met lege handen en om de boeren iets te bieden moet hij in Brussel zijn.

Bij de Europese Commissie kan Remkes aangeven welke tegenstellingen binnen Nederland ontstaan bij de uitvoering van de Natura2000- wetgeving. Recent is de kabinetsbrief verschenen met reductiepercentages voor stikstof die kunnen oplopen tot 70 procent. Die maken de melkveehouderij in een wijde straal rond Natura2000-gebieden vrijwel onmogelijk, ook voor biologische boeren. Het betekent een sanering van de veehouderij en een kaalslag in plattelandsgebieden waar de landbouw een belangrijke economische drager is.

Brussel kan de natuurdoelen aanpassen

Remkes kan vragen om onderhandelingsruimte. Natura2000-­gebieden staan vast, maar Brussel kan de natuurdoelen van deze gebieden aanpassen aan de gewijzigde omstandigheden. Door temperatuurstijging en extreme droogte verandert de natuur en dat belemmert het spoedig herstel. Een combinatie van stikstofmaatregelen en maatregelen tegen extreme droogte kan de natuur robuuster maken. Zo’n integrale aanpak maakt bovendien dat de bedrijfsvoering van de landbouw zich meer geleidelijk kan aanpassen. Het zou een gemiste kans zijn om hier niet gelijk op in te zetten.

Het Nederlandse stikstofbeleid verbiedt nu kleinschalige activiteiten die vrijwel geen impact hebben op de natuur, zoals de openlucht­theatervoorstelling Het Pauperparadijs (met een stikstofdepositie van 0,01 mol per hectare!). Hetzelfde geldt voor kleinschalige bedrijfsactiviteiten en voor melkveebedrijven op een grotere afstand van Natura2000-gebieden. Met een zogeheten de-minimisregeling zou Brussel deze activiteiten met kleine stikstof­emissies moeten ontzien.

Gebruik van dierlijke mest in kunstmest

Nederland heeft weinig invloed op de stikstofemissie van buurlanden en de zeescheepvaart. Daarvoor kunnen Europese maatregelen worden vastgesteld, waardoor de haalbaarheid van de natuurdoelen langs de Noordzee en aan de Nederlandse grenzen wordt vergroot.

Overigens heeft de Europese Commissie ook de sleutel in handen als het gaat om de uitkoop van boeren. Zij toetst die uitkoop, die nu moeizaam verloopt omdat boeren geen nieuw bedrijf mogen starten, aan de mededingingsregels. Met de huidige maatregelen reduceert Nederland zijn landbouwsector. Brussel zou overtuigd kunnen worden om soepeler met die regels om te gaan wanneer door verplichte reductie van de agrarische bedrijfsvoering de concurrentiepositie van de Nederlandse landbouw verslechtert.

Ook als het gaat om het gebruik van dierlijke mest in kunstmest kan Brussel ruimte geven. Wanneer dit wordt toegestaan, zullen akkerbouwers meer dierlijke mest gaan inzetten bij de precisiebemesting van hun gewassen. Innovatie waarbij stikstof wordt afgevangen en weer wordt gebruikt voor de teelt van landbouwgewassen, kan zo bijdragen aan circulaire landbouw.

Nieuwe verdienmodellen

In gesprek met de provincies zal Remkes verrast zijn om te horen over hun investeringen in een gebiedsgerichte aanpak van landbouw en natuur. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten vraagt om perspectief voor de boeren door nieuwe verdienmodellen. Ze wil dat het kabinet nadenkt over de economische dragers van het platteland waar de veeteelt verdwijnt. Met de kennis uit Brussel kan Remkes laten zien dat er aan beide zijden ruimte en oplossingen worden gezocht.

Het is belangrijk dat boeren die op een duurzame manier hun bedrijf willen voortzetten, perspectief krijgen. Ik hoop dat zo het gesprek tussen boeren en kabinet en tussen stad en platteland weer op gang komt.

Lees ook:

Boerenorganisaties hebben geen vertrouwen in overleg, maar LTO gaat toch namens hen

De verschillende boerenorganisaties, waaronder Agractie en Farmers Defence Force (FDF), zeggen dat ze geen vertrouwen hebben in het “door de regering geregisseerde overleg” met stikstofbemiddelaar Johan Remkes.

Waar zit bij Remkes aan tafel de ruimte voor de boeren om te onderhandelen?

Er zijn ‘geen taboes’ in het gesprek tussen boeren en kabinet, zegt premier Mark Rutte. Krijgen de boeren hun onderhandelingen?

Het stikstofdebat gaat eigenlijk over iets anders

De dialoog zou ruimte moeten bieden in de stikstofcrisis. Maar dan moet die dialoog wel over de echte vragen gaan, zegt Antoinette Thijssen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden