null Beeld
Beeld

OmbudsmanEdwin Kreulen

Rekening houden met de gevoelens van nabestaanden blijft voor een medium cruciaal

Het interview met de moeder en zus van Michael P. had niet geplaatst moeten worden, zeggen de nabestaanden van zijn slachtoffer.

De kwestie

‘Dit is het verhaal van de familie van een dader’, stond zaterdag 5 juni boven een interview met de moeder en zus van Michael P., de man die is veroordeeld voor het verkrachten en doden van Anne Faber in 2017. Ze vertellen hoe ze werden belaagd door journalisten, en onderdoken. En hoe ze zelf de zaak verwerkten. In detail lezen we hoe ze de plaats delict bezochten en foto’s in het politiedossier bekeken. P.’s moeder reageert op de opmerking van de familie van Anne, ooit in de Volkskrant, dat zij medeverantwoordelijk is omdat ze bij een eerdere rechtszaak niet meewerkte aan psychologisch onderzoek van haar zoon.

Moeder en dochter stellen dat er geen steun is voor de familie van daders. Op de opiniepagina verantwoordt de hoofdredacteur de aandacht voor de ‘andere’, vaak onbelichte kant van misdaad. Hij stelt: “We willen rekening houden met het verdriet van de nabestaanden.” Zo is volgens hem niets afgedaan aan het daderschap van P.

De standpunten

De oom van Anne en de woordvoerder van de familie, die een boek over deze misdaad schreef, vindt interview en verantwoording een klap in het gezicht van de familie. Die krabbelt net op, na lange procedures. Hij vindt dat de moeder van P. onterecht als slachtoffer wordt neergezet, zeker nu ze in de eerdere zaak meeging in P.’s weigering mee te werken aan psychologisch onderzoek. Anne’s oom blijft van mening dat P. daardoor geen tbs kreeg en opnieuw de fout in ging. Volgens hem is er informatie dat er veel misging in de jeugd van P.

De freelance-journaliste die het interview maakte, benaderde zelf de familie van P. “Omdat dit een verhaal is wat nooit wordt verteld. Ook al besefte ik dat het pijnlijk zou kunnen zijn voor de nabestaanden.” Ze nam de beschrijvingen van de plaats delict en het politiedossier op, omdat deze moeder en zus kenmerken. “Ze kozen ervoor de gruwelijkheden onder ogen te zien die Michael heeft begaan.” De interviewster heeft met P.’s moeder besproken wat er in de opvoeding mis is gegaan en informatie hierover bekeken, zoals delen uit een deskundigenrapport dat vermeldde dat P. al jong driftbuien had. Ze trof geen overduidelijk bewijs aan dat de misdaad voortkomt uit P.’s opvoeding. Ze legde dit voor aan iemand met forensische ervaring, die het met haar eens was. Ze wilde er in de krant niet lang op doorgaan: “Dan wordt het speculeren hoe hij tot zijn daad kwam, dat was niet het doel van het verhaal”.

De bijlagechef en de hoofdredactie lazen de tekst vooraf. “Het blijft het verhaal van de familie van P. Ook al begrijp ik dat het groot effect kan hebben op de nabestaanden”, zegt de chef. “We vonden verantwoording belangrijk, juist voor hen.” Daarom werd besloten dat de hoofdredacteur zijn zaterdagse brief aan de kwestie zou wijden. “Er is meerdere keren over gesproken en het resultaat is een integer interview”, concludeert hij achteraf.

De hoofdredacteur heeft daags voor publicatie de nabestaanden gewaarschuwd. De oom van Anne had die gelegenheid willen gebruiken om het stuk niet geplaatst te krijgen.

Oordeel

Er is reden mensen hún kant van het verhaal te laten vertellen. Inderdaad is vrijwel nooit te horen hoe familie van daders belaagd wordt en langdurige gevolgen ondervindt. Een relevant verhaal, nu juist slachtoffers en nabestaanden extra rechten kregen.

Nadeel is wel dat anderen zich niet kunnen verdedigen, zoals de nabestaanden tegen wiens verwijt P.’s moeder zich uitspreekt. Hier is dit verdedigbaar; dat verwijt stond immers ook in de krant. Informatie van deskundigen doet problemen in de jeugd en opvoeding van P. vermoeden en het is begrijpelijk dat de nabestaanden een verband zien met de misdaad. Maar voor de redactie vormen ze geen hard bewijs dat de moeder medeverantwoordelijk is. Zij is ook niet veroordeeld.

Lastiger wordt het op de punten waar dit verhaal sterk raakt aan het verhaal van slachtoffer en nabestaanden. Het bezoek aan de plaats delict en het bladeren door het politiedossier zijn relevant voor het verhaal, maar voor de nabestaanden zo pijnlijk dat ze minder gedetailleerd beschreven hadden moeten worden. ‘Rekening willen houden met de gevoelens van de nabestaanden’, is op dat punt niet gelukt. Het is te veel gevraagd van nabestaanden om begrip te hebben voor een verhaal dat hen raakt in een diepe wond en dat ze bovendien ernstig betwisten.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden