OpinieVersoepeling lockdown

Reisschaamte? Reizen met het ov moet juist in coronatijd voor iedereen mogelijk zijn

Je zou denken dat binnen het openbaar vervoer, aangemerkt als vitale sector, alles wordt gedaan om reizigers te blijven vervoeren in coronatijd. Maar veel mensen voelen zich niet meer welkom. Tijd voor een andere mentaliteit, vindt directeur Freek Bos van reizigersorganisatie Rover.  

‘Wie mag er nog mee met het ov?’ en ‘Niet iedereen kan mee in de trein’. Het zijn twee nieuwskoppen die de afgelopen week in de media verschenen. De reiziger gaat zich afvragen of hij of zij nog wel welkom is in het openbaar vervoer.

Er lijkt een heuse ‘reisschaamte’ te ontstaan, getuige meldingen die Rover krijgt van reizigers die zich af­vragen of zij nog wel belangrijk genoeg zijn om straks een plek in het ov in beslag te mogen nemen. Reizigers pleiten bij ­Rover voor het dragen van mondkapjes, maar beseffen dat ook met hulp van mondkapjes de propvolle bussen en treinen van weleer voorlopig niet mogen terugkeren en het aantal plekken in onder meer de trein en bus dus nog een lange tijd beperkt blijft.

De schrik zit er bovendien goed in bij velen, nadat zij hadden gelezen over een app waarmee een treinreis moet worden gereserveerd. Een app die de privacy zou schenden, omdat bestemming en reisdoel moeten worden vastgelegd.

Een soort besloten vervoer

Een app waarmee er geen sprake meer is van het maken van een vrije reis. Waarmee openbaar vervoer eigenlijk een soort besloten vervoer wordt voor wie zijn of haar reis verdedigen kan. Terwijl het juist zo belangrijk is dat openbaar vervoer er voor iedereen is, zoals het altijd ook geweest is.

De afgelopen jaren heeft het openbaar vervoer steeds meer reizigers mogen verwelkomen. Een goede ontwikkeling, want vooral in steden is het een zeer efficiënte manier van verplaatsen. Bovendien is het ov van groot belang voor de verduurzaming van het land. Treinen rijden op windenergie en bussen worden steeds vaker elektrisch.

Mensen kiezen ervoor geen auto aan te schaffen of zijn afhankelijk van het openbaar vervoer: in beide gevallen is het essentieel dat zij zich op deze manier kunnen verplaatsen. Niet voor niets is het openbaar vervoer aangemerkt als vitale sector.

Je zou dus denken dat binnen het openbaar vervoer alles wordt gedaan om reizigers te blijven vervoeren, ook in coronatijd. Zoals ook winkels er nu alles aan doen om klanten te blijven bedienen. Mijn eigen huissupermarkt had binnen 24 uur na de aankondiging van de coronamaatregelen al plexiglas bij de kassa opgehangen. Ouderenuurtjes, ­bezorgdiensten en afhaalservices: ondernemers doen er alles aan om hun vaste klanten binnen te houden.

Hoe anders gaat het in het ov. Van de intercity’s en de bussen rijdt slechts de helft. Wie een vitale reis moet maken, krijgt te kampen met een langere reistijd en met de onzekerheid of er wel plek is in de bus. Reizigers moeten wegblijven, is het uitgangspunt.

Tijd ook om te denken in oplossingen

Nu we langzaam vanuit de lockdown gaan opstarten, wordt het tijd voor een andere mentaliteit. Tijd om er alles aan te doen om het reizen voor zo veel mogelijk mensen weer mogelijk te maken. Tijd ook om te denken in oplossingen. Laat al het materieel rijden dat er is en pas dit aan de omstandigheden aan.

Touringcars die stilstaan vanwege gebrek aan opdrachten, kunnen gebruikt worden om de capaciteit van het ov nog verder te vergroten. Maak voorts afspraken met werkgevers en onderwijsinstellingen om het aantal spits­reizen te verminderen. En ontwikkel een plan om het gebruik van de fiets te verdubbelen. Daarnaast zullen we moeten accepteren dat deze maatregelen de overheden en vervoersbedrijven geld gaan kosten en hun daarvoor de mid­delen bieden.

Zet het deel van de bevolking dat is aangewezen op het openbaar vervoer niet buitenspel. Het openbaar vervoer is er voor iedere reiziger.

Lees ook:

In het drukker wordende openbaar vervoer zijn de meeste reizigers mondkapjesmijders

Gebruik het openbaar vervoer alleen als het echt niet anders kan, luidt het devies van de overheid in deze coronatijd. Toch neemt het aantal forenzen in bus en trein gestaag weer toe. Anders dan in het buitenland, blijven de mondkapjes meestal achterwege.

‘Regering moet snel met heldere regels komen voor ov-bedrijven’

De openbaarvervoerbedrijven in Nederland voelen de hete adem van de reizigers in de nek. Het kabinet moet snel duidelijkheid verschaffen over wie er straks met trein of bus mag. En moeten zij een mondmasker op?

Het nieuwe normaal in bus en trein: minder passagiers, die meer verspreid over de dag reizen

De anderhalvemetersamenleving lijkt in bus, tram of metro bijna onmogelijk te realiseren. Toch kan het wel, al kost het bakken met geld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden