Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Regels verbieden het, maar ook zingeving is hard nodig bij zorg

Home

Elisabeth van Oostrum

Rollator naast het bed. © ANP

Er moet veel meer aandacht komen voor het geestelijk welbevinden van mensen die zorg nodig hebben, bepleit Elisabeth van Oostrum, voorzitter Ouderendelegatie NUZO en voormalig wethouder gemeente Utrechtse Heuvelrug.

Enkele jaren geleden bezocht ik een ouder echtpaar. Ik wilde, in mijn rol als wethouder, weten hoe de zorg thuis verliep voordat wij als gemeente beleid maakten.

Lees verder na de advertentie

De man van het echtpaar was terminaal ziek en ook zijn vrouw had een slechte gezondheid. Hun tweepersoonsbed stond midden in de kleine woonkamer. Een op het eerste gezicht treurig beeld. Toch was het echtpaar best tevreden over hun situatie en over de thuiszorg. Ze hoefden geen traplift, want nu konden ze door het grote raam veel meer zien op straat. De zorg werd door alle hulpverleners goed afgestemd met hun dochter die mantelzorger was en ze kregen veel bezoek van hun buren. Ik ging met een verbaasd gevoel naar buiten via de achterdeur.

Vogeltjes

Toen ik vroeg waarom de tuin helemaal leeg was, kwamen er opeens alsnog emoties. De vrouw van het echtpaar vertelde dat ze dit het ergste vond. Dat haar man in die laatste maanden van zijn leven afscheid had moeten nemen van zijn volières met vogeltjes.

Geestelijke zorg is afgelopen jaren overal sterk verminderd doordat mensen niet meer in een instelling wonen.

Ik ging met veel vragen terug naar het gemeentehuis. Kennelijk waren die vogeltjes veel belangrijker dan hun slechte perspectief en de sobere huisvesting in deze fase. Moesten we als gemeente naast alle nieuwe zorgtaken nu ook gaan zorgen voor vogeltjes?

Welzijn is uiteindelijk veel belangrijker dan zorg als het gaat om het welbevinden van mensen. Hans Becker van Humanitas promootte dit tien jaar geleden al in zijn zorginstellingen in Rotterdam waar je gewoon je huisdieren kon houden en waar iedereen zijn of haar eigenaardigheden mocht behouden. Maar is dat op dit moment nog allemaal haalbaar met alle bezuinigingen en verantwoordingeisen? Geestelijke zorg is afgelopen jaren overal sterk verminderd doordat mensen niet meer in een instelling wonen en er wordt te makkelijk verwezen naar bijvoorbeeld de kerken. Voor de diepere existentiële zorg hebben de meeste gemeenten geen voorzieningen.

Burgerlijke ongehoorzaamheid

In het verpleeghuis van mijn moeder nam een verzorgende een oudere man met dementie in haar vrije tijd mee naar het Concertgebouw. Klassieke muziek was zijn passie en hij genoot enorm van dit uitje. Maar helaas zijn dit uitzonderingen. Gelukkig werken er in zorginstellingen, wijkteams, thuiszorg en wijkverpleging veel mensen die oog hebben voor wensen zoals de vogeltjes, klassieke muziek en andere zingevingsbehoeften. 

Zij proberen zaken die belangrijk voor mensen zijn te behouden en met hen te praten over onderwerpen die hen echt bezighouden. Ondanks alle protocollen en voorschriften die hen dit verbieden. Deze burgerlijke ongehoorzaamheid gaat ten koste van de krappe tijd voor de zorg. Het is triest dat de meest wezenlijke behoeften van mensen zo in de knel komen en enkel stiekem aandacht krijgen.

Ouderen moeten eerder nadenken over hun laatste fase en zich afvragen hoe zij die willen inrichten

Dat welzijn en zingeving op dit moment weer volop in de aandacht staan, door de maand van de spiritualiteit en de discussie over ‘voltooid leven’ is een goede zaak. Het zelfbeschikkingsrecht staat wat mij betreft niet ter discussie. Verlies van contacten, gezondheid en mogelijkheden is inherent aan het ouder worden en vermindert de kwaliteit van leven. Maar dit betekent niet dat er geen oog meer hoeft te zijn voor zingevingsvraagstukken.

Het debat over voltooid leven wordt veel te smal gevoerd. Gemeenten, zorgaanbieders en verzekeraars kunnen veel meer betekenen dan zij zelf in de gaten hebben, door ook geestelijke zorg te faciliteren. Ook ouderen moeten eerder nadenken over hun laatste fase en zich afvragen hoe zij die willen inrichten. Ik denk dat de wereld van ouderen een stuk aangenamer wordt als 20 procent van de tijd van alle verzorgenden mag bestaan uit existentiële zorg en dat dit dan niet ten koste hoeft te gaan van de reguliere zorg.



Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Deel dit artikel

Advertentie
Geestelijke zorg is afgelopen jaren overal sterk verminderd doordat mensen niet meer in een instelling wonen.

Ouderen moeten eerder nadenken over hun laatste fase en zich afvragen hoe zij die willen inrichten