opinie

Regel alle aspecten van de mantelzorg in één enkele wet

Beeld Hollandse Hoogte

Ondersteuning van mantelzorgers en hulpbehoevenden komt slecht van de grond. Pas met kortere lijnen en minder ruis, zegt pianist én mantelzorger Rosite van der Woude, kunnen alle inspanningen van overheid en organisaties echt wat opleveren. Ze bepleit een mantelzorgwet. 

Bij de invoering van de tweede Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in 2015 kregen de gemeenten de verantwoordelijkheid voor de ondersteuning van zorgbehoevenden. Burgers kregen meer verantwoordelijkheid voor hun eigen welbevinden en dat van hun naasten. Met spotjes vol stralende volwassenen die achter de rolstoel van hun bejaarde ouders door zonnige velden wandelen, wordt een ideaalbeeld neergezet dat geen recht doet aan de weerbarstige werkelijkheid in de participatiesamenleving.

Sinds ruim een jaar ben ik mantelzorger voor mijn dementerende vader, die in een verzorgingshuis woont en liefdevol verzorgd wordt door een enorm leger verzorgenden. Zij moeten zoveel werk in hun deeltijdbaan proppen dat we hen niet kwalijk kunnen nemen dat onze vragen soms niet worden doorgegeven en de zorg ’s nachts en in het weekeind soms te wensen overlaat. Ook niet dat de eerste evv’er (eerst verantwoordelijke verplegende) nog voor ze goed en wel aan de slag ging als ongeschikt aan de horizon verdween en we de tweede na het kennismakingsgesprek eind november niet meer hebben gezien.

Sorry, folder klopt niet

Mijn vader kampt met een complexe combinatie van lichamelijke en mentale problemen, die op mij als mantelzorger een groot praktisch en emotioneel beroep doen.

Vanuit de sector wordt het ‘outreachend werken’ gepropageerd, maar persoonlijk heb ik daarvan weinig ondervonden. Gelukkig studeert mijn zoon sociaal-pedagogische hulpverlening; op zijn aanraden meldde ik mij enige tijd geleden bij het wmo-loket (“Nee, het wmo-spreekuur is sinds een half jaar verplaatst naar een andere gemeente, een andere dag, ja, dat klopt niet met deze folder, sorry”). Pas toen werd ik ondergedompeld in het jargon van zorgplannen, casemanagers, patiëntenverenigingen, sociale wijkteams, zorgprotocollen, Mezzo, MEE, respijtzorg, indicaties, zorgzwaartepakketten en familiegesprekken.

Als beginnende mantelzorger raakte ik al snel verstrikt in een web van goedwillende organisaties en contactpersonen. Het feit dat mantelzorg gedeeltelijk valt onder de Wet langdurige zorg (Wlz) en gedeeltelijk onder de Wmo, heeft tot gevolg dat betrokken instanties vaak volkomen langs elkaar heen werken.

Bovendien zijn door bezuinigingen in de zorg werknemers van de betrokken instanties vaak zelf overbelast.

Een ontroerend gedicht

Wat er zoal misgaat? Mijn pa heeft nooit een casemanager gezien, hij krijgt ondanks veel gesprekken met diëtiste en organisatie van de instellingskeuken nog steeds eten dat hij niet verdraagt, de geriater raadt fysiotherapie aan maar de fysiotherapeut acht dat zinloos, mailtjes ‘worden doorgestuurd’ en blijven onbeantwoord.

Wat er wel goed gaat: Met sinterklaas kreeg mijn pa een ontroerend, persoonlijk gedicht dat een verzorgende zelf had geschreven. Toen ik de stichting MEE eenmaal had ontdekt was het gesprek met hen zinvol en aan alle loketten en door alle verzorgenden word ik vriendelijk en meelevend bejegend.

Toch krijg ik opvallend vaak te horen: “Ik snap uw probleem, maar daarvoor bent u bij ons aan het verkeerde adres.” Wij zijn overtuigd van de goede bedoelingen van de overheid en van alle betrokken instanties en organisaties. Juist daarom is het zo jammer dat ondersteuning van hulpbehoevenden en mantelzorgers in de praktijk nog zo slecht van de grond komt.

Daarom bepleit ik het opstellen van een mantelzorgwet, waarin de organisatie en uitvoering van alle mantelzorg­aspecten gebundeld worden. Dan worden de lijntjes korter, verdwijnt de ruis op de lijnen en kunnen zowel zorgbehoevenden als mantelzorgers eindelijk wél profiteren van alle mooie mantelzorgplannen.

Lees ook:
Redt een oudere, een psychiatrisch patiënt of een verstandelijk beperkte het niet meer alleen, hoe kom je dan aan de beste zorg? Voor je het weet verdwaal je tussen de zorgloketten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden