null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

De ombudsmanEdwin Kreulen

Redactie, kijk eens vaker in het eigen Schrijfboek

Waarom schreef de krant de naam van de moordenaar van Pim Fortuyn ineens voluit? Meer aandacht voor privacy is nodig, blijkt ook uit een mogelijke #MeToo-zaak.

De kwestie

Bijlage Tijdgeest van 2 januari interviewt Britta Böhler over haar nieuwe boek. Deze advocate verdedigde onder andere Volkert van der G, de moordenaar van Pim Fortuyn, meldt een kader bij het interview. In het begin van de tekst staat de achternaam volledig.

Vijf dagen later schrijft Trouw over een ‘vernietigend’ rapport waarin een grote groep (oud-)medewerkers van theatergroep Oostpool zich beklaagt over ongewenste seksuele toenadering van de artistiek directeur. Die had zijn taken al tijdelijk neergelegd na nieuwe klachten. Een eerder rapport had hem vrijgepleit en hij had publiekelijk al excuses gemaakt. Hij vertrekt nu definitief, meldt het stuk, waarin zijn volledige naam een paar keer staat. De foto van de beschuldigde over drie kolommen is net zo groot als de tekst.

De standpunten

Trouw beschermt de privacy van verdachten, ook nadat die zijn veroordeeld. Die norm heeft het nieuwe schrijfboek van de redactie, net verschenen op het intranet, overgenomen van de vorige versie. Als de persoon in kwestie zelf de openbaarheid zoekt, hoeft dat niet meer. Beide versies geven als voorbeeld: het is Willem Holleeder, en Volkert van der G.

De auteur van het interview in de bijlage had de achternaam niet voluit geschreven. De redacteur die het stuk in de bijlage zette, meende dat de norm was: na veroordeling mag de achternaam voluit. Ze vroeg dit aan haar collega’s via het interne communicatieprogramma dat sinds de coronacrisis de discussie ‘aan het bureau’ vervangt.

Dat er geen reactie kwam, interpreteerde ze als instemming. Er stond stevige tijdsdruk op de productie van de bijlage, maar achteraf zegt de redacteur: “Ik had natuurlijk beter even in het Schrijfboek kunnen kijken.” De chef van de bijlage zegt dat ook hij niet op de hoogte was van de norm in het Schrijfboek. “Wij zullen ons leven beteren.” Bij deze redactie leefde ook de gedachte dat, nu van der G. in andere media wel met volle achternaam wordt genoemd, het vreemd zou zijn wanneer Trouw dat niet zou doen.

Een lezer noemt de foto van de theatermaker die wordt beschuldigd van een #MeToo-zaak ‘eerder passend bij een sensatiekrant’. De dienstdoend fotoredacteur koos overdag deze foto omdat die al was gebruikt – eerdere berichtgeving van juist Trouw over deze zaak had de artistiek directeur al in problemen gebracht. Bij een eerder artikel stond de foto klein afgedrukt en ze had niet verwacht dat het nu zo groot zou uitpakken. De foto werd gepubliceerd vlak voordat Trouw begon met een proef om in de avond ook een fotoredacteur aanwezig te laten zijn.

Ook de auteur van het stuk is verrast. Je had ook kunnen kiezen voor een beeld van het gebouw van de theatergroep, suggereert ze. Een kleinere foto – twee kolommen – was beter geweest, zegt de chef van de avondploeg. “Ook al is dit wel de man om wie het gaat.” Het werd pas twee uur voor de avonddeadline duidelijk dat het stuk geplaatst kon worden. Precies op het moment dat alle energie gebruikt moest worden om de verrassende bestorming van het Capitool in Washington goed in de krant te krijgen.

Oordeel

Deze twee zaken zijn inhoudelijk uiteraard onvergelijkbaar. Ook bij het vaststellen van de schuld is er hemelsbreed verschil. Van der G. is veroordeeld en heeft zijn straf uitgezeten. De theaterdirecteur wordt door een opvallend grote groep beschuldigd van #MeToo-gedrag en de opstellers van het rapport nemen dit over. Strikt genomen is nog niet door de rechter vastgesteld of hij iets heeft misdaan en zo ja wat. Zijn eerder excuus voor zijn gedrag is nog geen bekentenis.

In beide zaken is door de redactie de privacy verwaarloosd. Als andere (sociale) media de achternaam van een veroordeelde moordenaar noemen, blijft privacy een kernwaarde. Dat de theaterman behalve met naam ook met foto in de krant stond, is verdedigbaar. Hij bekleedde een publieke functie en trad zelf ook in de publiciteit. De foto is echter te prominent en kan de suggestie wekken van een schandpaal.

In beide zaken speelde tijdsdruk een rol, zeker in de avond van de Capitoolbestorming toen zo goed als geen tijd was voor ombouwen van de pagina met een kleinere foto van de theaterman. Dat onderstreept het belang van een redactie die al eerder op de dag of in de week nadenkt over privacy, ook van mensen die beschuldigd of veroordeeld zijn. En die even in het Schrijfboek kijkt.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden