Column

Rapper Feis had een boodschap, hiphop was zijn gele hesje

Abdelkader Benali. Beeld Maartje Geels

Toen aan het einde van het jaar cijfers naar buiten kwamen dat de Nederlandse hiphop de snelst groeiende muzieksoort in de polder is, verbaasde me dat niets. 

Sterke beelden verpakt in snelle beats, uitgesproken in sneltreinvaart, winnen van de trage, naar woorden zoekende nuance. Hiphop met z’n snelle beat en aan hysterie grenzende urgentie is misschien niet wat literatuurcritici in de jaren negentig bedoelden met straatrumoer in de letteren, maar met zijn urgentie verpakt in straattaal wint het meer en meer zieltjes.

Nederlandse hiphop is een van mijn heimelijke ­genoegens. Van tijd tot tijd analyseer ik voor mezelf een tekst om te genieten van de schoonheid en humor die erin te vinden is. Shakesperiaanse thema’s als verraad, persoonlijke verantwoordelijkheid, machtswellust, ­hypocrisie, seksualiteit en jaloezie buitelen over elkaar heen.

Frits Spits

Hollandse rappers krijgen een podium het zaterdagse radioprogramma ‘Taalstaat’ op Radio 1 – het paleis van het taalminnende burgerdom. En dat mag je gerust een revolutie noemen want zo was het nooit bedoeld; hiphop zette zich af tegen mainstream. Van achterafzaaltje naar Frits Spits.

Op 1 januari in de vroege ochtend, het vuurwerk nog niet afgekoeld, werd de Rotterdamse hiphopper Feis voor een café op de Nieuwe Binnenweg doodgeschoten. Aanleiding was een triviale ruzie. Via de sociale media verspreidde het bericht zich razendsnel. Mijn moeder vroeg of ik het had gehoord. Over de dood van die jongen die over de West-Kruiskade liep. Feis, en daar kwam hij eerlijk voor uit, was geen braverik. De handel in drugs was hem niet onbekend. Hij had het achter zich gelaten, hij rapte er over.

Hij bezong die wereld waarin menig jongen was ­bezweken voor het snelle geld. Zijn teksten zijn een auto­biografie van vechten, dealen en tot inkeer komen. Feis had een boodschap.

Rolexen

Het heeft altijd iets potsierlijks wanneer artiesten die koketteren met criminele activiteiten, de blingbling van het snelle geld en Rolexen zich ontpoppen tot prekende dominees, maar Feis was authentiek. Ik luisterde naar zijn cd ‘Hard van buiten, gebroken van binnen’. De titel staat voor die wereld van de West-Kruiskade waar zoveel gebroken zielen rondliepen, zielen die ik net als Feis zag komen en gaan.

Feis kwam uit dezelfde wereld als waarin ik was ­opgegroeid. In de jaren tachtig en negentig werkte ik na schooltijd en in de vakanties in de slagerij van mijn vader op de West-Kruiskade. Een multiculturele straat waarin op straat werd gedeald en je van een schietpartij niet opkeek. Een straat vol verhalen, Balzac zou zijn vingers erbij aflikken.

Durven

Feis was de Victor Hugo van die wereld. Een wereld waarin niemand een geel hesje hoeft te dragen als symbool van woede. Voor Feis was hiphop het gele hesje.

Voor Les Misérables van onze maatschappij biedt hiphop morele verheffing; wie op basis van zijn verbale kwaliteiten een publiek aan zich weet te binden, heeft gewonnen. Taal is macht. Hard van buiten, gebroken van binnen is het testament van Feis aan die Rotterdamse West-Kruiskade, een straat waarin de afgelopen jaren veel is veranderd, veel ten goede.

Nu is het wachten voorbij, ik pak mijn pen en ik schrijf/ Voor alle mensen die me bij staan/Al mijn ­homies, die voor me in de rij staan/Pas wel op met hoe je praat/Als je niet in mijn schoenen staat. Feis is de kans ontnomen om de verandering te bezingen, anderen zullen het moeten doen. Anderen die in zijn schoenen durven staan.

Abdelkader Benali (1975) is schrijver. In 1996 debuteerde hij met Bruiloft aan Zee, in 2003 won hij de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman De Langverwachte. Om de week schrijft hij voor Trouw een column. Lees ze hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden