Beeld trouw

ColumnRob Schouten

Racisme is universeel, maar de invulling ervan is plaatselijk

Afgelopen weekend werd ik 66 maar dat betekent niet dat mijn normen en waarden inmiddels tot rust zijn gekomen, integendeel. Hoewel het carnaval een ver-van-mijn-bedshow is waar ik met mijn calvinistische inslag weinig van moet hebben, hield ik me er dit keer toch mee bezig. Immers het bericht dat de actiegroep Kick Out Zwarte Piet de boel ging monitoren op racistische uitingen bereikte ook mij.

Ik begrijp inmiddels dat de meeste praalwagens op stal zijn gebleven vanwege klimatologische omstandigheden zodat er niet veel viel te monitoren, maar zoals de Romeinen reeds zeiden: ook al ontbreken de krachten, toch valt de wil te prijzen. Oftewel de intentie van KOZP, zoals ik de antizwartepieters reeds afgekort zag, blijft staan. Ze wilden gaan kijken of er geen mensen met afrokapsels of indianentooien dan wel als geisha verklede lieden, laat staan types met mondkapjes rondliepen, want dat zijn uitmonsteringen die mensen kunnen kwetsen.

Prima dat ze worden vervangen door roetveegpieten

Nu weet ik op mijn gevorderde leeftijd dat het leven een kwestie van voortschrijdend inzicht is. Als je mij twintig jaar geleden had gevraagd wat ik van Zwarte Piet vond, had ik je met een glimlach verteld dat ik dat een leuke Nederlandse traditie vond. Maar nu zoveel mensen er aanstoot aan blijken te nemen, vind ik het prima dat ze worden vervangen door regenboog- en roetveegpieten.

Ik ga zeker niet op de bres staan voor de ouderwetse Zwarte Piet omdat-ie nou eenmaal bij onze folklore zou horen. Maar eerlijk gezegd haperde ik nu toch weer even bij de indianentooi en in mindere mate bij de geisha-outfit. Volgens de outkickers zijn dat symbolen van groepen mensen die in hun landen onderdrukt zijn en met welks religieuze en culturele symbolen wij nu aan de haal gaan. Ik moet toegeven dat ik wat dat betreft toch nog in de Klukkluk-fase zat: een indianentooi racistisch?

De sombrero? Een rieten rokje? Boerenkiel? 

Voor de zekerheid belde ik mijn schoonzoon, die Azteek is en aan inheemse Aztekendansen doet, maar ja, is dat wel de goede bron? De Azteken zijn in hun thuisland, Mexico, niet echt onderdrukt. Dat ligt natuurlijk anders voor de Noord-Amerikaanse indianen op hun geboortegrond maar is op die manier het einde niet zoek? Racisme is universeel, maar de invulling ervan is plaatselijk, hoorde ik mijzelf denken. In Nederland zijn geisha’s nooit onderdrukt en pas als Japanners hier zich gekwetst voelen, ben ik geneigd mijn kimono uit te trekken. Ook van de Nederlandse indianen heb ik nog geen klachten vernomen. Zou ik niet als blanke boer verkleed mogen gaan, omdat die in Zimbabwe van hun land gejaagd zijn?

Mijn geweten tastte in het rond. Activisten kunnen ook overdrijven en te ver voor de troepen en carnavalstochten uitlopen. Maar misschien geef ik ze straks, in de wereld van morgen, gelijk. Voor nu lijkt het me dat ze hun sympathie op het spel zetten met die veroordeling van indianentooi en kimono. Maar het blijft allemaal enorm ingewikkeld. De sombrero? Een rieten rokje? Boerenkiel? Ik ben blij dat ik niet aan het carnaval hoef mee te doen, maar dat neemt de twijfels niet weg. Ook 66 blijkt nog een hachelijke leeftijd.

Eerdere columns van Rob Schouten leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden