Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Puigdemont is zélf een anti-­democraat

Opinie

Aat Peterse

De voormalige regiopresident van Catalonie, Carles Puigdemont, tijdens de Room for Discussion © ANP
opinie

De leider van de Catalaanse onafhankelijken probeert ten onrechte sympathie in Europa te winnen, zegt Aat Peterse. Peterse is politiek filosoof, woonde zeven jaar in Catalonië, en woont nu in Valencia.

Carles Puigdemont, voormalig voorzitter van het bestuur van de Spaanse regio Catalonië en een van de gevluchte leiders van de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging, is ter gelegenheid van de eerste verjaardag van zijn eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring bezig met een ronde door Europa om zijn verhaal te doen. Daarbij probeert hij de Spaanse regering in diskrediet te brengen en zichzelf en zijn medestanders als vervolgde vrijheidsstrijders voor te stellen.

Lees verder na de advertentie

Ook van Trouw kreeg hij daartoe in een interview de gelegenheid. De redactie relativeerde zijn klaagzang met onder meer de opmerking dat maar 40 procent van de Catalaanse stemgerechtigden op 1 oktober van het vorig jaar meedeed aan het illegale referendum waarin een meerderheid van de stemmers zich voor onafhankelijkheid van Catalonië uitsprak.

50 plus 1

Het belangrijkste bezwaar dat tegen Puigdemont en zijn regionale regering van destijds moet worden ingebracht kwam echter niet aan bod. Dat bezwaar is dat zij in een reeks zittingen van het regionale parlement in Barcelona gedurende de maanden september en oktober van het vorig jaar probeerden om de staatkundige orde waarin 7 miljoen Catalanen leven te veranderen met een eenvoudige parlementaire meerderheid.

Met een simpele parlementaire meerderheid, van ‘50 procent plus 1’ werd het Catalaanse grondwetgevende Statuut veranderd. Daardoor werd onder meer het op 1 oktober gehouden referendum mogelijk, alsmede het eenzijdig uitroepen van de onafhankelijkheid.

Dit, terwijl in elk democratisch land (behalve in het Verenigd Koninkrijk, dat geen geschreven grondwet heeft) voor constitutionele verandering consensus onder de bevolking wordt geëist. Daarom is bij een parlementaire beslissing over een constitutioneel onderwerp een gekwalificeerde meerderheid van twee derde of drie vierde van de stemmen nodig. Die beslisregel voor constitutionele zaken dient een algemeen als fundamenteel geziene democratische waarde, namelijk de bescherming van de minderheid tegen de dictatuur van de meerderheid.

Staatsgreep

Puigdemont en de zijnen negeerden deze consensusregel. Dat is een goede grond voor het verwijt aan hen dat zij vorig jaar in het Catalaanse parlement een staatsgreep tegen zichzelf aan het plegen waren.

Wie de rechtstreeks op de televisie uitgezonden parlementszittingen volgde, heeft bovendien kunnen zien hoe Puigdemonts partijgenoot Carmen Forcadell, destijds parlementsvoorzitter, iedereen de mond snoerde die kritiek op de gang van zaken wilde uiten.

Een recht op zelfbeschikking door staatkundige afscheiding, waarop Puigdemont c.s. zich voor hun verdediging beroepen, bestaat daarentegen in het internationale recht niet, of is op zijn minst zeer omstreden.

Puigdemonts klacht dat Spanje zich tegenover hem en zijn independentistas ondemocratisch zou gedragen, is onterecht. Het is in Spanje legitiem om de onafhankelijkheid voor Catalonië te wensen, die wens te uiten en aan de verwezenlijking ervan te werken. Het is er echter niet legitiem om dat tegen elke prijs en tegen de wil van de andere helft van de Catalaanse bevolking te doen. Dat zou het mutatis mutandis ook in geen enkel ander democratisch land zijn.

Dat Puigdemont en de zijnen dat niet inzien of erkennen, maakt hen eerder tot potentieel gevaarlijke anti-democraten dan de Spaanse regering. Ze verwijten die regering zonder enige grond de schending van hun burgerrechten. Zelf hebben ze echter de vloer aangeveegd met die rechten van de andersdenkende helft van de Catalanen. 

Lees ook:

Puigdemont trekt zich terug als presidentskandidaat

De voormalige Catalaanse separatistische leider Carles Puigdemont trok zich in maart terug als kandidaat voor het presidentschap van Catalonië. 

Deel dit artikel