opinie

Psychologie als schoolvak is broodnodig in deze tijd van burn-outs en depressies

Beeld Thinkstock

Het is belangrijk dat pubers en jongvolwassenen zich op school niet alleen in het rationele, maar ook in het emotionele bekwamen, schrijft docent Kees van Setten. Dus maak van psychologie een vak op de middelbare school.

‘Als examenvak had ik het zeker gekozen’, schreef een leerling bij de evaluatie van een cursus psychologie. Je zult echter vergeefs zoeken naar psychologie op de lessentabel van het voortgezet onderwijs. Als vak bestaat het niet: een gemis.

Meer dan 25 jaar geef ik in examenklassen een jaarcursus psychologie. Leerlingen nemen enthousiast deel aan de lessen. Waarom? Ten eerste: het gaat om een kennisdomein dat ze zo nog niet eerder hebben gehad. Ze zijn er nieuwsgierig naar. Ten tweede: meer dan enig ander vak gaat dit over henzelf en over hun plaats in sociale verbanden. De stof werkt als een spiegel waarin ze soms gretig, soms schoorvoetend kijken.

Ik vraag mij af waarom psychologie als vak niet gegeven wordt in het voortgezet onderwijs. Er zijn aardig wat landen te noemen waar dit wel op lessentabellen staat: Zwitserland, Engeland, België en Australië bijvoorbeeld. In Finland is het zelfs verplicht.

Empathie

‘Dit vak gaat om het denken over het leven’, schreef een leerling. Broodnodig in een tijd van depressies en burn-outs. En: er is vraag naar dit vak. Psychologische elementen dienen zich ook aan in de leefwereld van de puber-adolescent. Het is belangrijk dat ze zich niet alleen bekwamen in het rationele, maar ook in het emotionele domein. Inzicht in eigen en andermans gevoelens kan ­bewerkstelligen dat ze beter op hun toekomst worden voorbereid. Ik denk nu aan inzicht in persoonlijkheidskenmerken zoals introversie en extraversie, maar ook aan het leren doorzien van vormen van narcistisch leiderschap. Als er iets in lessen psychologie kan worden gekweekt, is het empathie, dé bouwsteen voor een wereld waarin men naar elkaar luistert en de ander als ander aanvaardt.

In een curriculum zou een variatie aan onderwerpen uit de sociale psychologie, de neuropsychologie, de ontwikkelingspsychologie en de gezondheidspsychologie voor leerlingen behapbaar gemaakt kunnen worden. Thema’s als groepsgedrag, communicatie, emotie, pathologie, waarneming, de werking van het brein, leer- en cognitieve processen dragen bij aan hun ontwikkeling. Tot slot is het psychologiedomein uitermate geschikt om leerlingen kennis te laten maken met methodes van onderzoek.

Op deze wijze is het vak voor alle leerlingen van belang. Ik roep daarom de minister van onderwijs, Arie Slob, op om te bezien hoe we dit vak kunnen ­invoeren op middelbare scholen.

Lees ook: 

Puberbreinexpert Eveline Crone: Ik heb een hekel aan het moralistische vingertje van ouderen

Alles wat u altijd al wilde weten over het puberbrein legt hoogleraar neurocognitieve ontwikkelingspsychologie Eveline Crone (42) uit op haar Leidse universiteit. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden