CommentaarVermogen Protestantse kerken

Protestantse kerken, laat dat geld rollen

Het is een enorm bedrag: kerkelijke gemeenten in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) hebben gezamenlijk een vermogen van minstens een miljard euro, becijferde een kerkelijke commissie. Maar – om dat eventuele misverstand direct uit de weg te ruimen – dat betekent niet dat er zoiets als het rijke protestantse leven bestaat. In de meeste PKN-gemeenten wordt goed op de kleintjes gelet. 

Veel gemeenten hebben te maken met krimp en vergrijzing. Inkomsten nemen af, terwijl de kosten – onderhoud, predikantensalaris – blijven bestaan. Dan is het fijn om over wat vermogen te beschikken: een bedrag op de bank, een beleggingsportefeuille, inkomsten uit het verpachten van landerijen (het vastgoed is in de berekeningen niet meegeteld). Vaak kent dat vermogen een lange geschiedenis: zo kregen veel kerken alweer eeuwen terug landerijen geschonken door de adel. Of het vermogen is opgebouwd uit legaten en erfenissen, of doordat er gestaag is gespaard.

Het is meer dan terecht dat er op zorgvuldige wijze met dat vermogen wordt omgesprongen. Dat is rentmeesterschap. Niet zelden wordt het (rendement op het) vermogen ingezet om het kerkelijk leven op vertrouwde wijze draaiende te houden. Maar toch wringt de schoen. Want behoud van het vermogen is niet de belangrijkste kerkelijke taak. Behoud van het vertrouwde kerkelijke leven is dat evenmin. En wat heb je als gemeente aan dat vermogen als je over een jaar of tien, twintig de deuren moeten sluiten omdat er geen gelovige meer over is?

Talenten in de aarde begraven is evenmin een goed idee

Zoals de commissie die het kerkelijk vermogen in kaart bracht het formuleerde: ‘Het mag niet zo zijn dat een gemeente geen, of maar beperkt, invulling geeft aan haar roeping terwijl er wel vrij beschikbaar vermogen voorhanden is.’

Talenten moet je niet verkwisten, maar ze in de aarde begraven is evenmin een goed idee.

Vandaag vergadert het landelijk PKN-bestuur erover en het zou een goede zaak zijn als de aanbevelingen van de commissie worden omarmd: stimuleer gemeenten om hun vermogen te gebruiken. Laat rijkere gemeenten de armere helpen, steek het in projecten waarmee de samenleving wordt gediend, en gebruik het om de kerk te vernieuwen. In de afgelopen jaren heeft de PKN al flink geëxperimenteerd met zogenoemde pioniersplekken: allerlei nieuwe vormen van kerk-zijn. Sommige daarvan zijn succesvol, andere niet. Gebruik het vermogen om daarmee door te gaan. Deze tijd van kerkelijke krimp vraagt erom. Zoals in deze krant werd opgemerkt: ‘Het is een appeltje voor de dorst, zeggen kerkbestuurders vaak over het kerkelijk vermogen. Maar die dorst – daar zijn we inmiddels wel bij aanbeland.’

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden