OmbudsmanEdwin Kreulen

Prominente fouten in de krant verdienen dito correcties

‘Trouw neemt het niet zo nauw’, schrijft een lezer die vindt dat de redactie slechts een achterafhoekje in de krant vrijmaakt voor het rechtzetten van eigen fouten. Dat schuurt vooral als de fout ingrijpend was.

De kwestie

‘Helft pleegouders haakt af uit onvrede over het zorgsysteem’ kopt de krant op 9 januari op de voorpagina. De openingszin van het stuk suggereert iets anders: van alle ouders die stoppen als pleegouder, doet de helft dat uit onvrede. Dat dit laatste klopt, en de kop dus niet, bevestigt de redactie de dag daarop in de correctierubriek, onderaan pagina 10.

In een artikel over de Europese Unie die niet optreedt tegen bestrijdingsmiddelen die potentieel gevaarlijk zijn voor de volksgezondheid, schrijft de redactie: “In 2017 bleek dat een op de vijf boerenbedrijven in overtreding was”. Daags daarop volgt een correctie onderaan pagina 10: het gaat niet om alle boeren, maar alleen om bedrijven die gecontroleerd werden, en dat zijn vaak boeren van wie al vermoed wordt dat er iets mis is.

De internetversies van beide artikelen worden direct aangepast.

De standpunten

‘Trouw neemt het niet zo nauw’, rijmt een lezer die een patroon ziet. Hij spreekt van ‘minieme correcties’ op een onopvallende plek. Hij merkt op dat de correctie over de pleegzorg ‘nogal een verschil maakt’ en daarom prominenter had moeten worden gebracht.

Deze plek is vooral uit praktische overwegingen gekozen. Op de laatste pagina ‘binnenland’ van de nieuwskrant, meestal pagina 9, maar soms verder, is bijna altijd een kolom gereserveerd voor kleinere nieuwsberichten. Als een correctie nodig is, kan de onderkant van deze kolom hiervoor worden gebruikt. Is er geen correctie, dan lopen de berichten gewoon door.

De correcties hebben hiermee toch een min of meer vaste plek binnen de krant, memoreert de chef van de eindredactie, en zijn daarmee redelijk goed te vinden voor de lezers die ernaar zoeken. Correcties laten variëren per pagina, zou volgens hem die zoektocht juist bemoeilijken.

De binnenland- en eindredactie hebben de cijfers over de pleegzorg direct rechtgezet. De correspondent in Brussel, die het bericht over pesticiden tikte, meldt een flink deel van zijn werkdag te hebben besteed aan de vraag hoeveel het uitmaakt dat vooral boerenbedrijven worden gecontroleerd waar al een vermoeden is dat er iets mis is. Antwoord vond hij niet, maar daarom is wel aan de correctie toegevoegd dat het aantal bedrijven dat in overtreding is ‘mogelijk’ lager is.

Oordeel

‘Trouw neemt het niet zo nauw’, kan suggereren dat de redactie het niet belangrijk vindt om de juiste feiten te presenteren. Maar hier is veel moeite gedaan en zeker bij het artikel over de pesticiden is de correctie aan de ruime kant: de opmerking dat ‘mogelijk’ minder bedrijven in overtreding zijn, had er strikt genomen niet eens bij gehoeven. De fout over de pleegzorg was ingrijpender, hier had het geen kwaad gekund om erbij te zetten dat de groep ouders die afhaakt uit onvrede, rond de 7 procent is van alle pleegzorggezinnen. Een stuk minder dan de 50 procent in de kop.

In beide artikelen had de redactie achteraf nauwkeuriger moeten aangeven om welke groep het nou precies ging, maar eenmaal gewezen op een verkeerde interpretatie is dit redelijk (pleegzorg) tot ruimschoots (pesticiden) toegegeven.

De lezer bedoelt natuurlijk vooral de plek van de correcties. Die zweeft een beetje, van pagina 9 tot 10, en is altijd klein en onderaan. Het is altijd een pagina met binnenlandnieuws, ook als de fouten zijn gemaakt in bijvoorbeeld een buitenlandbericht voorin de krant, economienieuws verderop of op een pagina in bijlage De Verdieping.

Toch is het geen onlogische plek, want zoals de chef van de eindredactie al aangeeft, is het handig wanneer de lezer ongeveer weet waar hij of zij correcties kan verwachten. Bovendien liggen de binnenlandpagina’s nu eenmaal voorin, een andere keuze zou de correcties nog verder naar achter rukken. De pagina’s 3 tot en met 8 worden vaak gevuld met grote stukken, soms over hetzelfde onderwerp, het zou deze producties verstoren als er standaard een correctie naast zou moeten.

Een optie zou pagina 2 zijn, een vaste plek voorin die niet aan een bepaalde redactie is toebedeeld. Praktisch is dit haalbaar, en de terechte wens van de lezer om ook verdergaande fouten voorin rechtgezet te zien op een werkelijk vaste plek is daarmee gehonoreerd. Een krant die er niet voor schroomt andermans fouten op de voorpagina te zetten, moet de eigen excuses niet wegstoppen.

Heeft u zelf een vraag of kwestie? Mail naar ombudsman@trouw.nl.

Lees ook:

Een correctie mag meer zijn dan kort, kil en zakelijk

Corrigeren zonder context of toelichting is voor mijn gevoel toch half werk,schreef toenmalig Ombudsman van Trouw Adri Vermaat al in 1917.

Ook al is van opzet geen sprake, ‘sorry’ is niet genoeg na plagiaat

De plek op pagina 9 is zeker te onopvallend wanneer een redacteur een flinke journalistieke fout heeft gemaakt, ook al ging dat per ongeluk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden