null

OpinieEnergierevolutie

Prima die energieambitie, maar vergeet de veiligheid niet

Bij de overgang naar duurzame energie verdient de veiligheid veel aandacht, betogen Vincent van der Vlies, Gwen Aartsma en Steven van Polen, adviseurs bij Berenschot.

Vincent van der Vlies en Gwen Aartsma en Steven van Polen

Ineens gaan de ontwikkelingen rond de energietransitie extreem snel. Waren de talloze initiatieven die de afgelopen jaren gestart werden de tondel, dan is het versneld los willen komen van Russische fossiele brandstoffen de vonk die van de energietransitie een energierevolutie zal maken. Dat is geweldig natuurlijk, want wanneer we onze gasimport afbouwen en sneller overgaan naar duurzame bronnen worden wij groener, minder afhankelijk van discutabele landen en zal grotere leveringszekerheid onze economie versterken.

Als neveneffect van deze revolutie bestaat echter ook het risico dat snelheid en leveringszekerheid voorgaan op het aspect fysieke veiligheid. Wij maken ons met name zorgen om drie elementen.

Technologie

Bedrijven proberen steeds meer om klimaatneutraal te opereren. Hiervoor worden nieuwe technologieën ontwikkeld en geïmplementeerd die flinke financiële risico’s met zich meebrengen. Denk aan investeringen in benodigde apparatuur of het omscholen van personeel. De ontwikkelingen gaan snel, zoals rond de aanleg van zonnepanelen, buurtbatterijen en waterstoftankstations. Dat gaat niet per definitie onveilig, maar vaak zijn niet alle veiligheidsaspecten vooraf bekend.

Voorbeelden zijn branden bij elektrische voertuigen in parkeergarages (en vooral hoe die als brandweer te bestrijden) of de risico’s van grootschalig vervoer van alternatieve waterstofdragers. De wet- en regelgeving hobbelt vaak achter de snelle uitvoering hiervan aan. Dit maakt investeren in nieuwe technologieën onzeker wanneer niet aan de pas later ontwikkelde veiligheidseisen is voldaan. Of − nog erger − dat rampen gebeuren die met goede regelgeving voorkomen hadden kunnen worden.

Gevaarlijke stoffen

De rijksoverheid zit al sinds de vuurwerkramp in Enschede in haar maag met de ontwikkelingen op het gebied van veiligheid rond gevaarlijke stoffen. Al jaren wordt ingezet op beleid om de veiligheid te vergroten. Tegelijkertijd kunnen we niet zonder die gevaarlijke stoffen en zal door de energietransitie de vraag naar gevaarlijke stoffen verder toenemen. Op macroniveau leidt dit nu al tot flinke investeringen, zoals in een ammoniakterminal op de Tweede Maasvlakte, de eerste waterstoftankstations en bij productie van waterstof door elektrolysers. Wij staan achter dergelijke investeringen, ook al vergroten deze nog onopgeloste dilemma’s die aan de orde zijn in de omgang met gevaarlijke stoffen.

Steden

Een van de complexe opgaven die met gevaarlijke stoffen samenhangt, zit in onze dichtbevolkte stedelijke gebieden. In het coalitieakkoord staat dat het kabinet op 14 plekken verder wil verdichten, met name in stedelijke centra en rond stationsgebieden waar nu ook al veel gevaarlijke stoffen vervoerd worden. Zonder te technisch te worden over hoe dit het veiligheidsniveau beïnvloedt, laat het zich wel makkelijk voorspellen dat áls er dan iets gebeurt met transport van gevaarlijke stoffen, de potentiële dodelijke effecten in een nóg dichter bevolkt gebied groter zijn dan in een dunner bevolkt gebied. Wij maken ons dan ook zorgen dat de ambities op zowel veiligheid als de energietransitie elkaar kunnen gaan tegenwerken.

We ontkomen er daarom niet aan om een strategie te bepalen die zowel energetisch als op veiligheidsgebied duurzaam is. Wij roepen daarom de meest betrokken ministeries (Economische Zaken en Klimaat, Infrastructuur en Waterstaat en Binnenlandse Zaken) op om publieke en private partijen zo spoedig mogelijk bij elkaar te brengen en te bepalen hoe deze energierevolutie veilig uitgevoerd kan worden.

Ons voorstel is om een regisseur aan te stellen die beide ambities kan verbinden en daarbij fungeert als probleemeigenaar en aanspreekpunt. Met deze regisseur wordt een patstelling tussen beide ambities voorkomen.

Lees ook:

Hoe gaan we om met de pieken en dalen van zon- en windenergie?

Zon en wind zijn de werkpaarden die de wereld naar een klimaatneutrale toekomst moeten leiden. Maar hoe vang je de pieken en dalen op waarmee ze hun energie leveren? ‘Technisch moet het kunnen. Waarom het zo traag gaat weten we eigenlijk niet.’

Milieuactivist Johan Vollenbroek eist stillegging van nieuwe biomassacentrale Amsterdam

De nieuwe biomassacentrale in Amsterdam stoot te veel uit en moet worden stilgelegd, vindt milieuactivist Johan Vollenbroek. Emissierapporten zijn maandenlang onder de pet gehouden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden