Commentaar Hongkong

Precair protest in Hongkong tegen machtige ‘broer China’

Honderdduizenden mensen, en volgens de organisatoren zelfs 1,7 miljoen, gingen zondag in Hongkong de straat op om te betogen tegen hun leiders. Dat zijn ongekende aantallen voor een stadsstaatje met ruim zeven miljoen inwoners. Het laat zien hoe groot de woede is onder vooral jonge Hongkongers over pogingen de onafhankelijkheid van de lokale rechtspraak en politiek verder aan te tasten. Pogingen die vanuit Peking worden aangestuurd en die de hoogste bestuurder Carrie Lam heeft geprobeerd erdoor te drukken.

De betogers willen dat Carrie Lam opstapt en dat de omstreden uitleveringswet definitief van tafel gaat. Die zet volgens hen de deur open naar uitlevering om politieke redenen van mensen aan China; het aannemen van die nieuwe wet is vooralsnog alleen opgeschort. In 1997, toen Hongkong formeel door de Britten werd overgedragen aan Peking, was nog afgesproken dat rechtsspraak en democratie in de stadsstaat onafhankelijk zouden blijven tot 2047. Deze uitleveringswet tast dat aan, net als dat de democratie wordt aangetast door de complexe wijze waarop Hongkong zijn bestuurders kiest en waar Peking veel invloed op kan uitoefenen.

Communistische alleenheerschappij

Het viel te verwachten dat Volksrepubliek China zijn invloed laat gelden, het wil niet dat Hongkong als voorbeeld dient voor eigen inwoners die de communistische alleenheerschappij zat zijn. En nu de krachtige protesten aanhouden, verhoogt Peking de inzet. Er dreigt ‘chaos’, klinkt het, en ‘instabiliteit’, en sommige betogers maken zich schuldig aan ‘terrorisme’. Dat lijken codewoorden om de eigen inwoners en delen van de bevolking van Hongkong voor te bereiden op eventueel ingrijpen, al dan niet militair.

Die boodschap zal aankomen; aan eerdere periodes van chaos – zoals tijdens de Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele Revolutie ruim een halve eeuw geleden – denken veel Chinezen met diepe afschuw terug. Dat die chaos toen door de leiding zelf is veroorzaakt, staat daar los van. De boodschap dat de Partij voor stabiliteit zorgt, valt bovendien in vruchtbare bodem door de grote economische vooruitgang die China de afgelopen jaren boekte. Dat China tegelijkertijd niet het democratische voorbeeld van Hongkong volgt maar juist steeds autocratischer wordt, nemen de meesten voor lief.

De betogers in Hongkong hebben dan ook een dilemma: druk op de ketel houden, zonder een excuus te bieden voor ingrijpen. Het is treurig dat dit in hun achterhoofd moet meespelen. Maar hoe precair ook, de betogers moeten volhouden en met creatieve middelen hun terechte punten onder de aandacht te brengen. Ze hebben nu nog het recht te betogen en ze hebben volstrekt gelijk dat ze dat zo lang mogelijk ten volle benutten.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden