null Beeld

ColumnSylvain Ephimenco

Postzegel aan Zee

Sylvain Ephimenco

Allereerst moet je je verplaatsen in een asielzoeker uit Syrië, Afghanistan of Turkije (de drie grootste asielgroepen in 2021): je rekende op een correcte ontvangst in het rijke Nederland maar moet ’s nachts buiten op nat gras slapen. Inderdaad: mensonterende omstandigheden. En dan de schuldvraag. Naar de opvangstructuur wordt door sommigen met een schuine blik vol verwijten gekeken: hadden ze niet in Ter Apel en elders hun capaciteit kunnen verhogen?

Maar laten we het voor een keer omdraaien en kijken naar de mensen die hier asiel aanvragen. Hun aantallen nemen de laatste tijd flinke proporties terwijl alleen een minderheid (tussen de 30 tot 40 procent) de status ‘vluchteling’ zal krijgen. Tien jaar geleden stond de teller op 9.714 verzoeken, vorig jaar waren het er 36.620 en de laatste twaalf maanden (tot maart dit jaar) hebben 41.514 mensen asiel in Nederland aangevraagd.

Woningtekort: 300.000 huizen

De vraag is of je de overheid kunt verwijten geen adequate opvangcapaciteit te realiseren. En als je dit doet is mijn vervolgvraag: hoe lang kun je doorgaan om mensen op deze schaal op te vangen?

Het wordt steeds duidelijker dat de grootste boosdoener de ongekende woningcrisis is die Nederland nu teistert: er zitten 13.000 erkende vluchtelingen in opvangcentra die geen huis kunnen krijgen en dus niet doorstromen. Nederland kampt met een woningtekort van nabij de 300.000 huizen. De situatie is nijpend, buiten die 13.000 statushouders, voor minstens 40.000 daklozen en 60.000 mensen in woningsubstituten, zoals vakantiewoningen en caravans. In sommige gemeenten moet men tot twaalf jaar op wachtlijsten vegeteren eer een woning vrijkomt.

Van die 100.000 huizen die ieder jaar gebouwd zouden moeten worden, komt – deels door de stikstofcrisis – weinig terecht. Deze maand hebben zowel Bouwend Nederland als de vereniging van projectontwikkelaars Neprom alarm geslagen: het bouwen van nieuwe huizen komt hier en daar stil te liggen door de stikstofcrisis en rechterlijke uitspraken hierover. Maxime Verhagen van Bouwend Nederland: “De minister wil eerst kijken of de natuur herstelt. Dat betekent dat we geen woningen kunnen bouwen in de komende twee jaar.” Neprom-voorzitter Jan Fokkema ziet zelf een opstand opdoemen: “Als er niets gebeurt, zullen woningzoekenden straks de straat op gaan.”

‘Nederland is vol, ten dele overvol’

Daarbij moet je je afvragen of je het kleine Postzegel aan Zee moet gaan volbouwen. Nederland telt, Malta uitgezonderd, de grootste bevolkingsdichtheid van heel Europa met 416 inwoners per km/2. In 1979 meldde de regering al in de Troonrede: “Nederland is vol, ten dele overvol”. Er woonden toen 14 miljoen mensen, nu 17,6 miljoen en volgens het CBS, als de bevolkingsgroei niet wordt afgeremd, 21 miljoen over 28 jaar.

Regeren is vooruitzien zou het parool van deze regering moeten zijn. Ik ben benieuwd tot wanneer Nederland de asielmigratie als een onontkoombaar verschijnsel zal beschouwen. Want dat een asielstop ooit komt, lijkt me plausibel. Zou het niet beter zijn om in landen als Syrië, Afghanistan of Turkije de boodschap van de regering Den Uyl uit 1979 nu al te verspreiden? Beter dan op nat gras slapen, dunkt me.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Correctie: In een eerder versie van deze column wordt de indruk gewekt dat Den Uyl in 1979 nog premier was. Dat was hij niet.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden