Brief van de hoofdredactie

Populisten zien ook Trouw als 'Lügenpresse'

Hoofdredacteur Cees van der Laan. Beeld Maartje Geels

De moord op de Russische journalist Arkadi Babtsjenko had ik als aanleiding genomen om te schrijven over de vraag waarom journalisten met enige regelmaat door overheden en criminelen worden vermoord terwijl tegelijkertijd het vertrouwen in media zo laag is.

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) had vorig jaar in Nederland slechts 31,9 procent van de ondervraagde Nederlanders vertrouwen in de media. In de rest van de wereld zal het wel niet veel beter zijn, vermoed ik. Maar waarom zou je een journalist vermoorden of opsluiten als toch maar weinig mensen hem of haar geloven?

Arkadi Babtsjenko bleek niet te zijn vermoord. Hij dook weer levend op en vertelde te hebben mee gedaan aan een fake moordaanslag met varkensbloed om de verdachte te kunnen aanhouden. Een aanslag georganiseerd door Rusland, zei hij in de Oekraïense hoofdstad Kiev. Ik verzeker u dat veel mensen hun twijfels zullen hebben over deze 'aanslag', ook al zou hij de waarheid spreken. En voor velen zal dit ook weer een bewijs zijn dat je niet de media moet vertrouwen die hierover hebben geschreven, waaronder deze krant.

Vijandigheid en venijnigheid

Van president Donald Trump is bekend hoe hij over de media denkt, maar ik werd begin deze week door een op NPO 2 uitgezonden documentaireserie over de New York Times toch weer getroffen door de vijandigheid en venijnigheid van zijn toon. "Zij zijn de vijanden van het volk", zegt hij over de media.

Hij brengt dat zo overtuigend dat veel mensen hem zullen geloven en ik niet verbaasd zou zijn als daar een keer ongelukken van komen in de VS. In diezelfde documentaire laat Trump zich door zo'n 'vijand van het volk', een verslaggeefster van die verfoeide New York Times, telefonisch interviewen over het een of ander. Dat weer wel.

In het boeiende interview met de Amerikaanse politicoloog Yascha Mounk over de wereldwijde opmars van het populisme, gisteren gepubliceerd door Trouw, viel het woord Lügenpresse, dat staat voor het wantrouwen tegen de reguliere media in Duitsland die onwelgevallige zaken onder het tapijt zouden schuiven, vooral als het gaat om vluchtelingen en Europa.

'Linkse haatmedia'

Ik ga er zonder meer vanuit dat Trouw door aanhangers van het populisme wordt gezien als onderdeel van de Lügenpresse of zoals Trump zei een 'enemy of the people'. Geert Wilders spreekt in dit verband van 'linkse haatmedia'.

Iets netter geformuleerd worden we regelmatig getypeerd als main stream media (msm) en dat is niet bedoeld als compliment en komt dicht in de buurt van de Lügenpresse. Zo kreeg ik deze week, net als veel andere hoofdredacteuren, een brief van een man die vond dat wij van de msm ten onrechte geen aandacht besteden aan zijn zaak.

Elke dag opnieuw

Je kunt er je schouders over ophalen en verder gaan met je werk, een goede krant maken voor je lezers. En dat proberen we elke dag weer opnieuw. Lezers overigens die wel veel vertrouwen blijken te hebben in hun krant, schreef onze ombudsman Adri Vermaat gisteren.

Maar intussen blijft de aanhang voor het populisme in Europa groeien en is de democratie in gevaar, meent politicoloog Yascha Mounk. Waar het populisme aan de macht komt, schuiven hun leiders democratisch tot stand gekomen wetten opzij. En is de journalistiek in gevaar. Populistische leiders houden er niet van als hun waarheid wordt onderzocht of in twijfel wordt getrokken, zo blijkt overal.

Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant. Lees hier meer brieven van de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden