CommentaarPartijfinanciering

Politieke partijen moeten volledig transparant zijn over hun financiering

Inmenging in democratische verkiezingen, ook in Nederland, het leek tien jaar geleden nog zo ­onvoorstelbaar. Tegenwoordig is het een scenario om terdege rekening mee te houden. De naïviteit is weg, door de toestanden rond de laatste Amerikaanse presidentsverkiezingen, de opkomst en invloed van sociale media en de steeds instabielere geopolitieke verhoudingen in de wereld. Dat vergt ook van de Nederlandse politieke partijen een groter bewustzijn en transparantie over hun handelen. Hoe denken zij beïnvloeding te voorkomen, of het nu vanuit Rusland of vanuit de VS is? Van welke financiering maken ze ­gebruik? Dat zijn onderwerpen waar partijen volledig transparant en open over moeten zijn.

De samenkomst die Forum voor Democratie onlangs organiseerde in de Amerikaanse ambassade is wat dat betreft een slecht voorbeeld. De Groene Amsterdammer ontdekte dat op de bijeenkomst op de ambassade ook aan fondsenwerving is gedaan, ook al ontkent partijleider Thierry Baudet dit. Het hoofd fondsenwerving van Forum stond op de uitnodiging, en onder de gasten ­bevonden zich veel rijke ondernemers die wel geïnteresseerd, maar geen partijlid waren.

Een donateursbijeenkomst op een ambassade betekent ook vanuit het oogpunt van diplomatiek handelen een schending van het Verdrag van ­Wenen. Daarin staan de afspraken over diplomatiek verkeer tussen landen. Ambassadeurs mogen zich op de hoogte stellen van het politieke landschap in hun gastland en mogen daarvoor gasten uitnodigen. Maar wanneer die gasten vervolgens de status van de ambassade gebruiken om sponsoren te overtuigen, is een grens overschreden, zo constateerde ook minister Kaag in de Tweede Kamer.

Over ambassadeur Pete Hoekstra kwamen ook vragen in de Tweede Kamer. Hoekstra is afkomstig uit de Tea Party en fel aanhanger van zijn president Trump. Hij steekt zijn opinie in Nederland niet onder stoelen of banken. Maar zolang hij dit met open vizier doet en geen van de politieke partijen een voorkeursbehandeling geeft, is dit prima. Terecht wees minister Kaag erop dat ambassadeurs waar ook ter ­wereld vrijuit kritiek moeten kunnen geven op hun gastland, zonder dat er meteen sprake is van inmenging. Nederland pakt vaak deze rol als het gaat om mensenrechtenschendingen.

Nu de parlementsverkiezingen dichterbij komen, is het vooral aan politieke partijen zelf om te laten zien hoe zij aan hun financiering – en hun argumenten – ­komen. Nieuwe wetgeving die sponsoring van partijen van buiten de EU verbiedt, kan daarbij helpen, maar zou eigenlijk niet nodig moeten zijn, zolang partijen transparantie en autonoom denken hoog in het vaandel voeren.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden