Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Politieke partijen moeten stoppen met paniekvoetbal

Opinie

Kaj Leers

De plenaire zaal van de Tweede Kamer. © anp
OPINIE

Laat leden écht meepraten over de plannen van de partijen, meent Kaj Leers, schrijver van 'Megafoonpolitiek: Hoe politieke partijen proberen ons te beïnvloeden'.

Coalitiepartijen ChristenUnie en D66 zitten in hun maag met het coalitievoorstel dat regelt dat arbeidsgehandicapten onder het minimumloon betaald gaan worden. Maar hoe kwam dat voorstel dan in het regeerakkoord? Door D66, dat opgedoken gaten in de financiële dekking in het geniep vulde met kunst- en vliegwerk - iets wat steeds vaker gebeurt.

Lees verder na de advertentie

De periode tussen het partijcongres - wanneer de verkiezingsprogramma's worden vastgesteld - en de presentatie van de financiële doorrekening door het Centraal Plan Bureau is een black box. In die periode dichten partijtoppen gerezen gaten in de financiële dekking. Dit doen ze aan de hand van een door ambtenaren opgestelde lijst bezuinigingsopties, die fungeert als een soort menu à la carte.

Wacht met het organiseren van de par­tij­con­gres­sen over ver­kie­zings­pro­gram­ma's tot de doorrekening gepubliceerd is

Het CDA bleek na de verkiezingen opeens voor het afschaffen van de wet-Hillen te zijn. Daardoor komen huizenbezitters na afbetaling van de hypotheek plots voor kosten te staan. Het voorstel om mensen met een arbeidsbeperking onder het minimumloon te betalen, wat pensioenopbouw bemoeilijkt: een idee van D66. En tijdens de formatie van Rutte II bleek de PvdA ineens vóór de verhuurdersheffing te zijn, waar die partij tijdens Rutte I nog zo fel tegen was.

CPB-achterdeur

Wat deze voorstellen gemeen hebben: de leden van de partijen wisten er niks van. Ze stonden niet in de verkiezingsprogramma's. De leden konden er dus geen standpunt over innemen. Maar opeens stonden de voorstellen via de CPB-achterdeur wel op het menu. Dat blijft niet zonder gevolgen.

CDA'ers bleken woest over het schrappen van de wet-Hillen. PvdA'ers waren des duivels over de handhaving van de verhuurdersheffing tijdens Rutte II. D66 in de Tweede Kamer heeft laten weten erg in de maag te zitten met het onder het minimumloon betalen van arbeidsgehandicapten, en afgelopen weekeinde keerde de ChristenUnie - op voorspraak van boze partijleden - zich ook tegen dat voorstel.

Problemen op de loer

Het ligt voor de hand dat de CU en D66 nu gaan proberen dat voorstel terug te onderhandelen, waar VVD en CDA ongetwijfeld iets voor terug zullen willen. Politieke problemen liggen dus op de loer, en dat had voorkomen kunnen worden als die voorstellen nooit op tafel hadden gelegen. Dat was niet gebeurd als bijvoorbeeld D66 de loondispensatie niet het verkiezingsprogramma had in gerommeld om een financieel gat te dekken.

Partijen klagen over afkalvende ledenbestanden en een toenemend wantrouwen in de partijdemocratie. Dit soort paniekvoetbal helpt het vertrouwen bepaald niet. Daarom, en in het kader 'voorkomen is beter dan genezen', een concrete oplossing.

Gedoe achteraf

Wees transparant naar de eigen partijleden. Wacht met het organiseren van de partijcongressen over verkiezingsprogramma's tot de onderhandelingen met het Centraal Plan Bureau afgerond zijn en de doorrekening gepubliceerd is. Dat voorkomt gedoe achteraf. De leden geven steun, of niet, aan het complete verkiezingsprogramma en de partijtop kan na de verkiezingen met een sterk mandaat van de partij beginnen aan de coalitieonderhandelingen.

Mochten partijen hier niet toe geneigd zijn, dan ligt er een publicitaire goudmijn in het verschiet voor journalisten die voortaan de CPB-doorrekening naast de verkiezingsprogramma's leggen en over de verschillen publiceren. Dan wordt het verhaal wel dat de partijleiders in het geheim pijnlijke zaken in de verkiezingsprogramma's probeerden te fietsen omdat ze niet goed konden rekenen. Dat is pas gênant.

Beter dus om vooraf openheid van zaken te geven en partijleden écht mee te laten praten over de plannen van de partijen voor de komende jaren.

Lees ook: Organisaties vragen Tweede Kamer een beter plan voor arbeidsgehandicapten

Wat het kabinet voorstelt, helpt arbeidsgehandicapten niet aan de slag, meent het Centraal Planbureau. 

De gifbeker van D66 is nog lang niet leeg

D66 en regeringsverantwoordelijkheid. Het is en blijft een moeizame combinatie, schrijft Lex Oomkes. 


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Wacht met het organiseren van de par­tij­con­gres­sen over ver­kie­zings­pro­gram­ma's tot de doorrekening gepubliceerd is