Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Politieke handigheidjes met de Wia zijn ongepast

Opinie

Trouw

© ANP
Commentaar

Nederland is ziek, zo sprak in 1990 de toenmalig premier Ruud Lubbers (CDA), om de noodzaak te onderstrepen om de schier onbeheersbare WAO-instroom aan te pakken. Het aantal arbeidsongeschikten ging richting een miljoen, wat financieel maar ook maatschappelijk onhoudbaar was.

Sindsdien is veel veranderd. Reïntegratie, preventie maar ook aangescherpte criteria leidden tot minder instroom. De vraag ‘wat kan iemand nog wel?” werd leidend voor de uitkeringshoogte én het uitgangspunt van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wia) die in 2006 de WAO uiteindelijk verving.

Lees verder na de advertentie

De nieuwe minister van sociale zaken Wouter Koolmees (D66) gaat nu weer een stap verder. Hij wil de Wia aanscherpen, wat de jaarlijkse instroom met ten minste 9 procent zal doen afnemen. Koolmees wil dat wie ziek is of lichamelijk beperkt, sneller ‘arbeidsgeschikt’ wordt verklaard als er voor hem of haar een geschikte functie voorhanden is. Nu nog geldt dat iemand arbeidsgeschikt is, als hij tenminste drie functies kan verrichten die het UWV voor hem of haar haalbaar acht. Dat wordt er dus één. Koolmees wil ook de Wia vereenvoudigen, met minder categorieën, waardoor meer mensen als gedeeltelijk arbeidsgeschikt gelden en minder definitief worden afgekeurd.

Bezuinigingsmaatregel

Er is veel te zeggen voor het uitgangspunt dat wie ziek is, niet volledig is afgeschreven voor de arbeidsmarkt. Maar het is de vraag of Koolmees’ aanpak, die verder gaat dan in het regeerakkoord is afgesproken, daar ook aan bijdraagt en of hij meer is dan louter een bezuinigingsmaatregel. Nu al is het een enorme klus om iemand met een beperking of chronische ziekte een goede plek op de arbeidsmarkt te bezorgen – waarop is de hoop gebaseerd dat dat in de toekomst beter zal gaan? En waar is de ruimte voor maatwerk? Moet een chronisch zieke uit Delfzijl aan de slag in Delft, omdat daar de functie van fietsenstallingbewaker vacant is?

De werkwijze van het UWV, met een geheim 'keu­rings­boek', is niet meer van deze tijd

Ongemakkelijk is ook dat de werkwijze van het UWV, dat moet bepalen wat iemand eigenlijk kan, in nevelen is gehuld zolang het ‘keuringsboek’ (officieel: claimbeoordelings- en borgingssysteem) met de vijfduizend daarin beschreven functies geheim is. Wie zijn arbeidsvermogen door het UWV moet laten beoordelen – wat in hoge mate beslissend is voor de hoogte van de uitkering – wordt onderworpen aan een weinig transparant proces. Dat past niet meer in deze tijd.

Koolmees’ plannen zullen vooral betrekking hebben op nieuwe gevallen. Een nieuwe ‘WAO-opstand’ weet Koolmees daarmee te voorkomen. Deze aanpak heeft iets ongemakkelijks. Iedereen kan ziek worden en wie ziek is, moet in beginsel kunnen rekenen op begrip en compassie. Politieke handigheidjes die in zo’n situatie iemands ­financiële toekomst verstrekkend negatief kunnen ­beïnvloeden, zijn daarbij echt ongepast. 

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

Het kabinet maakt het moeilijker om een arbeidsongeschiktheidsuitkering te krijgen. En voor een grote groep arbeidsbeperkten gaat de uitkering na verloop van tijd fors omlaag.

Begin jaren negentig ging het mes in de WAO en de Ziektewet. Dit kabinet wil nog iets verder snijden.

Deel dit artikel

De werkwijze van het UWV, met een geheim 'keu­rings­boek', is niet meer van deze tijd