null Beeld
Beeld

ColumnStevo Akkerman

Politiek is geen geloofskwestie, maar een kwestie van rechtvaardigheid en ­beschaving

Zonder enige waarschuwing vooraf plaatste politiek historicus Ewout Klei vorige week een verkiezingsaffiche uit 1952 op twitter. ‘Kiezers’, stond er in grote letters, ‘een heilloze politiek voert ons zienderogen naar de ondergang!’ Een pakkende leuze, afkomstig van het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV), dat 48 jaar later zou opgaan in de ChristenUnie. Het GPV deed in 1952 voor het eerst mee: lijst 12, ‘voor handhaving van gezag en vrijheid beide’, kandidaat A. Zijlstra.

Het was die naam waardoor ik wakker schrok. In mijn boekenkast staat het boekje Albertus Zijlstra, leven en arbeid, een biografie, geschreven door S. Akkerman, mijn grootvader. En voltooid door dr. C. Smits, omdat mijn grootvader overleed voordat het manuscript gereed was. Ik heb het nooit durven lezen, bang voor een overdosis vrijgemaaktheid. Maar nu ik er toch in begon te bladeren, was ik snel verkocht. Oh, de onwrikbare geloofsartikelen van die tijd, waarvoor men bereid was te lijden en anderen te laten lijden. De eigen taal, mij ­tegelijkertijd zo vertrouwd en zo vreemd: ‘Het wereldgebeuren, alle geschiedenis, beweegt zich om het kerkvergaderend werk van Christus.’

In 1952 was Zijlstra al 78 jaar oud, en het GPV haalde niet voldoende stemmen om hem een zetel te bezorgen. Maar voor de ARP – waar het GPV uit voortkwam – had hij al 28 jaar in de Kamer gezeten. In 1933 diende hij een initiatief-wetsvoorstel in om huwende onderwijzeressen te ontslaan en hij keerde zich – om wat voorbeelden te noemen – ­tegen de ‘zogenaamde mensenrechten’ en tegen boven-nationale instellingen als de VN. Ook vond hij dat ‘een christenvolk in de loop der geschiedenis de voogdij over een heidens volk kan worden opgedragen’.

De tijdgeest moet wel vaker een beentje bijtrekken

Andere tijden. Gods politieke wil was helder toen, en rechts. Tegenwoordig spreekt Hij zich minder duidelijk uit. Zelfs Kees van der Staaij begon te draaien toen hem bij Nieuwsuur werd gevraagd hoe we moeten begrijpen dat de SGP-beginselen spreken over ‘het uitroeien van afgoderij en valse godsdienst’. De katholieken hoeven niet bang te zijn, zei hij tegen zijn eigen traditie in, hooguit waren er nog wat problemen met de islamitische gebedsoproep. Binnen de ChristenUnie is het nog erger. Gert-Jan Segers liet zaterdag in het Nederlands Dagblad ruimte voor discussie over het homohuwelijk. Zelf is hij tegen, maar binnen zijn partij wordt er verschillend over gedacht. “Je voelt dat er een verandering in het denken plaatsvindt en een toenemende aanvaarding dat mensen hier anders instaan.”

Albertus Zijlstra zou het GPV ­subiet opnieuw uitvinden als hij dit zou horen, maar dat is een flauwe en vooral anachronistische opmerking van mij. Ook de helft van de VVD-fractie stemde eind jaren negentig tegen het homohuwelijk. Ik bedoel maar: de tijdgeest moet wel vaker een beentje bijtrekken.

Als alle veranderingen één ding duidelijk maken, dan is het hoe wankel en betrekkelijk het politieke beroep op goddelijke waarheden is. Mij is de open religiositeit van Sigrid Kaag liever. Politiek, zei ze in Trouw, is geen geloofskwestie, maar een kwestie van rechtvaardigheid en ­beschaving.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden