null

OpinieVrouwenrechten

Polen en Turkije willen een verdrag tegen vrouwengeweld verlaten. Dat heeft ook gevolgen voor Nederland

Geweld tegen vrouwen en tegen lhbti’ers noemt toe in de coronatijd. Des te zorgelijker dat Turkije en Polen uit de Istanbul Conventie willen gaan, schrijven Anika Snel en Jantien Kingma van Wo=men Dutch Gender Platform. 

Terwijl wereldwijd het geweld tegen vrouwen en meisjes tijdens de coronacrisis stijgt, nemen Polen en Turkije stappen om de Istanbul Conventie, uit 2014, te verlaten. Dit verdrag van de Raad van Europa moet geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld tegengaan. De stappen van Polen en Turkije passen in een nieuwe trend waarin Europese landen gendergelijkheid en vrouwenrechten ondermijnen. Dat heeft ook weerslag op Nederland.

Dat landen zich willen terugtrekken uit de Istanbul Conventie is opvallend en zorgelijk. Naast Polen en Turkije, keerden eerder Slowakije en Hongarije zich tegen het verdrag. De Conventie zou ‘destructieve gender-ideologieën en migratie’ promoten, aldus de KDNP, de coalitiepartner van de Hongaarse premier Orbán.

Begin juli liet Turkije weten de Conventie te willen verlaten. Dit leidde tot veel verontwaardiging en massademonstraties georganiseerd door de Turkse vrouwenbeweging. Kort daarop kondigde de Poolse minister van justitie Ziobro aan ook uit de Conventie te willen stappen. De huidige ontwikkelingen spelen zich af tegen een decor waarin internationale experts de noodklok luiden vanwege de schrikbarende stijging van gendergerelateerd geweld. Daarbovenop komen berichten over groeiend huiselijk geweld in Turkije en strengere abortuswetgeving in Slowakije en Polen. In Slowakije werd de coronacrisis als reden gebruikt om vrouwen de mogelijkheid tot abortus in het ziekenhuis te ontzeggen. In Polen demonstreerden vrouwen, ondanks de lockdown, tegen aanscherping van de al strenge abortuswetgeving. Voorlopig is de stemming in het Poolse parlement hierover uitgesteld.

Daders worden gesterkt door het idee dat ze niet gestraft worden voor geweld

Conservatief-nationalistische Europese regeringen gebruiken de huidige crisis om gendergelijkheid en vrouwenrechten verder uit te hollen. Het terugtreden uit de Istanbul Conventie past in dit straatje. De gevolgen voor vrouwen en meisjes – en mannen en jongens – zijn groot. Victim blaming wordt nog makkelijker. Daders worden gesterkt in het idee dat zij niet voor gendergerelateerd geweld zullen worden gestraft. Sociale normen die ongelijkheid voorstaan blijven domineren.

Ook de Conventie zelf komt onder druk te staan. Een internationaal verdrag is niets waard als een groeiend deel van de ondertekenaars de inhoud ervan onzin vindt. Een terugtrekking door landen die het verdrag getekend of zelfs geratificeerd hebben, ondermijnt juridische internationale afspraken. Een verdrag is bovendien een belangrijk middel om te monitoren of landen zich aan bepaalde afspraken houden. In landen waar vrouwen door nationale wetten onvoldoende worden beschermd, kunnen rechters in uitspraken verwijzen naar internationale verdragen.

Ook in Nederland geldt dat de nationale wetten moeten voldoen aan de Conventie. Zoals blijkt in het debat rond de Wet seksuele misdrijven. Die nieuwe wet gaat volgens organisaties als Amnesty International niet ver genoeg om slachtoffers van seksueel geweld te beschermen.

De groeiende tweespalt binnen Europa als het gaat om mensenrechten, inclusief gendergelijkheid en vrouwenrechten, is het begin van een domino-effect dat ook zijn weerslag heeft op ons. In Nederland zijn er conservatieve bewegingen die al jaren een agenda propageren die anti-gendergelijkheid, anti-feminisme, anti-abortus en anti-lhbti is. Denk aan de protesten bij abortusklinieken of lhbti-stellen die in elkaar worden geslagen. Daarbij is 45 procent van de Nederlandse vrouwen slachtoffer van fysiek, psychisch of seksueel geweld. Het stoppen van geweld is fundamenteel voor een gelijke positie van alle genders. De Istanbul Conventie is een belangrijk instrument om ongelijke verhoudingen te doorbreken.

Wij roepen de Nederlandse overheid op om op te blijven staan tegen het terugtreden van Turkije en Polen uit de Istanbul Conventie. Accepteer bovendien niet dat EU-lidstaten als Hongarije, Polen en Slowakije gendergelijkheid en vrouwenrechten in Europa uithollen. Zet alle diplomatieke en financiële middelen in om deze trend te keren.  

Lees ook:

Amnesty: stel ontbreken van instemming centraal bij verkrachting

Het ontbreken van instemming moet centraal staan bij verkrachting in plaats van bewijs van dwang. 

Pools parlement stemt over strenge abortuswet, demonstreren kan niet

Het Poolse parlement  heeft de stemming over het aanscherpen van de abortuswet uitgesteld. Vrouwenorganisaties en sommige media waarschuwden dat de conservatief-katholieke regering het coronasamenscholingsverbod wil gebruiken om een totaalverbod op abortus in te kunnen voeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden