Opinie

Plan van de Arbeid kan opnieuw inspireren

Beeld ANP

ROEL KINGMA Als er niets gebeurt, krijgt Emile Roemer nog gelijk met zijn stelling dat 'de linkse PvdA praat en de rechtse PvdA regeert'.

"Terugkeer naar de kernwaarden van de sociaal-democratie" schreef Lex Oomkes onlangs in Trouw.

Dat is prima en het wordt hoog tijd. Het beleid van het huidige kabinet-Rutte verschilt sociaal-economisch in essentie niet van dat van het vorige kabinet-Rutte. Het gaat uit van een liberale ordening van de economie volgens de uitgangspunten van de VVD en in feite is dit kabinet de voortzetting van het economisch beleid van de paarse kabinetten uit de vorige eeuw.

Deze kabinetten hebben, naast alle kabinetten waarin het CDA leidend was, de fundamenten gelegd voor de privatiseringsgolven die Nederland en praktisch de gehele westerse wereld hebben overspoeld. Is het ook daarom dat er geruchten zijn dat de VVD het CDA om structurele steun voor het huidige kabinet heeft gevraagd, zoals de site van Elsevier afgelopen week vermeldde?

De eerstverantwoordelijke voor het rapport 'Van waarde', Monika Sie Dhian Ho, de directeur van het wetenschappelijk bureau van de sociaal-democraten (Wiardi Beckman Stichting), roept het kabinet op te waken voor een pure versoberingsagenda. Dat is mij uit het hart gegrepen. Elke dag word ik als volksvertegenwoordiger geconfronteerd met de gevolgen van deze versobering die niet alleen de verzorgingsstaat aantast maar ook het economisch herstel vertraagt.

De directeur van de WBS haalt Joop den Uyl aan die als haar voorganger in het rapport 'De weg naar vrijheid' pleitte voor accentuering van de wezenskenmerken van de sociaal-democratie. Naast dit rapport zijn er meer bronnen te noemen die de PvdA moet gebruiken om de leidende rol in het terugdringen van het economisch liberalisme ter hand te nemen. Zij heeft die rol verloren aan de SP, die niet de aangewezen partij is om een halt toe te roepen aan het gedachtengoed van de VVD. In feite hanteert de SP het adagium van de verdwenen CPN: hoge lonen en lage prijzen. Dit ligt goed bij de ontevredenen en populisten maar is, net als het kabinetsbeleid, niet de oplossing voor de crisis.

De PvdA moet deze leidende rol hernemen door inspiratie te ontlenen aan het vooroorlogse Plan van de Arbeid. Maar dan alleen inspiratie: de antwoorden op de huidige crisis zullen anders zijn. Het Plan was het antwoord van de SDAP, de rechtsvoorganger van de PvdA, op de toenmalige economische crisis en het Plan was ontstaan op de burelen van de voorloper van de WBS.

Het weekblad dat het Plan propageerde had niet voor niets de naam Vrijheid, Arbeid, Brood. Met Vrijheid alleen kan de sociaal-democratie niet veel uitrichten, het gaat om de combinatie. Arbeid in de betekenis van werkgelegenheid en Brood als symbool van goede levensomstandigheden voor alle mensen.

Eén ding is duidelijk: de kiezers laten hun oordeel niet afhangen van de vraag of Hans Spekman en Monika Sie Dhian Ho zich naar links profileren maar of de PvdA'ers in het kabinet een dam opwerpen tegen de pogingen van de VVD-bewindslieden de maatschappij te 'hervormen' in liberale richting. Anders krijgt Emile Roemer gelijk dat "de linkse PvdA praat en de rechtse PvdA regeert".

Roel Kingma, voorzitter PVDA-fractie in de gemeenteraad van Lemsterland

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden