Framing

Plak een cijfer op een probleem en het effect ervan verdampt

Cybercriminaliteit is een probleem. Hoe groot? Een adviesbureau rekende het een paar jaar geleden uit: ­cybercrime kost ons 10 miljard per jaar. Het is een krachtig frame: je bepaalt de ‘maat­schappelijke kosten’ van cybercrime. Dan heb je een getal, kun je urgentie creëren, vergelijkingen maken.

Die 10 miljard valt dan overigens erg mee. Roken kost 43 miljard. De jaarlijkse milieu­scha­de is 31 miljard. Organisaties met digibeten en slecht functionerende ICT, kosten ons 19 miljard – twee keer meer dan cybercriminelen, met hun goed functionerende ICT. Hooikoorts kost ruim 3 miljard, onbehandeld gehoorverlies 7 miljard, samen meer dan cybercrime. Tel de maatschappelijke kosten van alcohol, overgewicht, sportblessures en geruimde varkens bij elkaar op, en je bent ook 10 miljard kwijt. Wat doet dit soort getallen met ons?

Een. Iedereen ziet in rijtjes als deze wel bedragen, waar hij het intuïtief mee oneens is. Milieu maar 31 miljard? Hooikoorts 3 miljard? Dat klopt niet, kun je denken.

Twee. Wat doen we als cijfers niet in lijn zijn met onze opvattingen? Er is een bekend me­cha­nisme: we passen onze opvattingen niet aan, maar wantrouwen de cijfers.

Drie. Voor dat wantrouwen is altijd wel een argument, je kunt altijd iets vinden om berekeningen te bekritiseren, zeker als die uit de ko­ker van belangenorganisaties komen. En daarmee serveren we onderzoek naar ‘maatschappelijke kosten’ mentaal vrij makkelijk af. En ebt het effect ervan snel weg.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Bestuurskundige Hans de Bruijn wijst wekelijks op voorbeelden van framing.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden