Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Pippi Langkous verbannen om racisme? Ik heb er moeite mee

Opinie

Naema Tahir

Naema Tahir. © Maartje Geels
Column

'Pippi Langkous', u kent het wel, is het beroemde kinderboek van Astrid Lindgren, over een wonderlijk wondermeisje, dat alleen woont, omdat haar moeder in de hemel is en haar vader, een malle schipper, ergens in verre oorden vertoeft. Het is een prachtig verhaal, vol lol, pit en avontuur.

Ik lees het boek sinds kort zelf voor het eerst, terwijl ik het aan mijn dochter voorlees. Ik ken Pippi Langkous al wel langer, uit mijn jeugd, maar alleen van de televisieserie.

Lees verder na de advertentie

Maar terwijl ik het voorlees, ligt het boek me zwaar op de maag. Want Pippi Langkous, hoe prachtig en met ongekend talent geschreven, is een controversieel boek geworden. Want Pippi's vader is, zo leest het boek, een 'negerkoning'.

We kunnen het uit alle boeken schrappen, maar zijn we dan beter af? Door onze onwetendheid?

Als ik Pippi Langkous aan mijn dochter voorlees dan laat ik dat weg, dat Pippi's vader een negerkoning is. Het is kwetsend. De term neger, hoewel het letterlijk zwart betekent, is een racistische term geworden. Dus zal ik het nooit in de mond nemen.

© epa

Maar er zijn mensen die dat niet voldoende vinden. Die vinden dat het hele boek Pippi Langkous verboden moet worden. Want het verhaal dat een blanke man de koning is over zwarte mannen en vrouwen, is vernederend, want het verwijst naar een koloniaal verleden, waarvan we kennelijk geen kennis meer mogen nemen.

Hier worstel ik mee.

Is het koloniaal verleden niet gewoon een feit? Is het niet gewoon geschiedenis? En zijn we niet verplicht om onze geschiedenis te kennen, ervan te leren?

Pippi's vader is, zo leest het boek, een 'negerkoning'

Onwetendheid

Het feit is dat blanke mannen in het verleden hebben geregeerd over donkere mannen en vrouwen. We kunnen dat uit alle boeken schrappen, maar zijn we dan beter af? Door onze onwetendheid?

Laat ik u iets vertellen over mijn eigen familie en persoonlijke geschiedenis. Ik ben dochter van mensen die in een kolonie van Groot-Brittannië zijn geboren. Mijn ouders zagen het daglicht in Brits-Indië, in de jaren veertig van de vorige eeuw. De macht in hun land werd destijds uitgemaakt door de British Raj, letterlijk de Britse overheersing. Deze duurde van 1858 tot 1947.

Mijn moeder en vader groeiden op in de stad Faisalabad, in de provincie Punjab. Mijn grootvader noemde deze stad echter anders, namelijk Lyallpur. Want voordat de stad de naam Faisalabad kreeg, vernoemd naar een Saudische koning, was ze vernoemd naar Sir Charles James Lyall, de gouverneur van Punjab, die de stad aanlegde. In het midden van de stad staat een klokkentoren, Clock Tower, genoemd, Kenta Ghar in het Urdu. Deze staat midden op een achtsprong. Die vormt het midden van een stratenpatroon dat in zijn geheel de Union Jack vormt, de Britse vlag dus. Check het maar op Google Maps.

Toen ik in Pakistan woonde als puber, reed ik elke dag langs de Clock Tower. Ik woonde in een stad gevormd naar de Union Jack. Niemand had er erg in. Ons verleden is verweven met onze heden. We kunnen het niet uitwissen. De tombe van Lyall staat ook nog in Faisalabad, een schitterend witte constructie, goed verzorgd door de Pakistanen.

Wat moeten we doen? Moeten we die tombe weghalen? Moeten we de stad platgooien en de Union Jack naar de vergetelheid verbannen? Moeten we opnieuw beginnen? Bizar toch?

Naema Tahir is jurist en schrijver. Voor Trouw schrijft ze om de week een column.

Lees ook:

Zweedse 'negerkoning' onttroond

Niet alleen in Nederland zijn raciale kwesties gespreksstof. In Zweden zijn afleveringen van Pippi Langkous herschreven, omdat er te veel raciaal-dubieuze verwijzingen in zaten. De gebeurtenis past in een Zweedse reeks van discussies over politieke correctheid.

Deel dit artikel

We kunnen het uit alle boeken schrappen, maar zijn we dan beter af? Door onze onwetendheid?

Pippi's vader is, zo leest het boek, een 'negerkoning'