null Beeld
Beeld

CommentaarAdoptie

Pijnlijke conclusies over internationale adoptie

De basisgedachte is heel mooi, maar de praktijk zit vol voetangels en klemmen. Internationale adoptie is helaas in veel gevallen niet de oplossing gebleken die men er lang in zag. Met internationale adoptie, zo was de gedachte, hoefden wezen of afgestane kinderen in minder rijke landen niet in een armoedig tehuis op te groeien. En die adoptie was eenvoudig te realiseren, omdat in rijkere landen ouderparen leefden met een onvervulde kinderwens. Iedereen blij dus.

De commissie-Joustra heeft hard geconcludeerd dat dit blije beeld vaak niet klopt. Een substantieel deel van de geadopteerde kinderen kampt met de frustratie niet te kunnen achterhalen wie de biologische ouders zijn, iets dat een eerste levensbehoefte is. Geregeld zijn papieren vervalst, is informatie gewist, of stuiten ze in hun zoektocht op een muur van stilzwijgen. Ook bleek de afgelopen decennia helaas geregeld dat kinderen in een tehuis waren beland zónder dat ze wees waren of geheel vrijwillig waren afgestaan. Pijnlijk genoeg soms juist omdát er internationale adoptie mogelijk was, iets waar veel geld in omgaat.

Diepe problemen over identiteit

Voor de goede orde: met de meeste geadopteerde kinderen gaat het goed, blijkt ook uit het rapport. Ze bouwen een goede band op met hun adoptieouders, hebben in Nederland een eigen leven, en kunnen hun adoptie een plaats geven, ondanks hun soms mistige voorgeschiedenis. Maar als er problemen ontstaan over identiteit, dan gaan die vaak heel diep. En dan helpt het niet als problemen rond adoptie niet serieus worden genomen.

En dat is precies wat de overheid lang deed, concludeert de commissie. Misstanden zijn genegeerd en de belangen van Nederlandse adoptieouders en private bemiddelaars, met al hun goede intenties, domineerden. 

Juist als emoties zwaar opspelen, zoals bij een kinderwens, en juist als er veel geld in het spel is, moet de overheid er strak op toezien dat het belang van de betrokken kinderen ook echt voorop staat. Dat toezicht ontbrak, uit onwil en ook omdat herkomstlanden dat onmogelijk maakten. 

Terechte excuses

De excuses zijn daarom terecht, evenals het besluit om geen nieuwe internationale adoptieprocedures te starten. Waarbij opgemerkt dat het voltooien van bestaande procedures wel vragen oproept, nu de commissie stelt dat ook recent nog de betrouwbaarheid van de procedure niet konden worden gegarandeerd.

Dus wat nu met de kinderen in buitenlandse tehuizen? In het Haags Adoptieverdrag is vastgelegd dat er als eerste lokale oplossingen moeten zijn, zoals pleegzorg en nationale adoptie. Pas als allerlaatste redmiddel komt internationale adoptie om de hoek kijken, mits er volstrekt correcte informatie bestaat over de kinderen. Dat zal heel moeilijk blijven, helaas, en het zal dus nog voor heel weinig kinderen én ouderparen een betrouwbare route zijn. Zo die route ooit nog wordt heropend.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden