OPINIE

Picnic moet personeel gewoon volgens de cao betalen

Het distributiecentrum van Picnic in Utrecht. Beeld ANP, Lex van Lieshout

In de platform-economie mogen bedrijven als Picnic het personeel niet uitknijpen, stelt Peter Verhoef, directeur van het Groningen Digital Business Centre.

Onlinesupermarkt Picnic kwam negatief in het nieuws. Medewerkers moeten volgens de FNV te hard werken en de lonen zijn te laag. Picnic staat echter niet op zichzelf. De platformeconomie (oftewel ‘digitale markt’) zorgt voor veel vreugde bij de consument, maar de concurrentie moet wel eerlijk zijn en niet ten koste gaan van werknemers.

Digitale bedrijven hebben een groot doel en dat is groei. Investeerders in digitale bedrijven zijn minder geïnteresseerd in de winstgevendheid, maar vooral of er voldoende groei in zit. Een hoge groei zorgt voor hoge omzetverwachtingen en daardoor voor een hogere waarde van de investering. Om deze groei te realiseren komen digitale spelers vaak met innovatieve bedrijfsmodellen. De consument krijgt bijvoorbeeld een betere service tegen lagere kosten. Denk hierbij aan Uber. De service bij taxibedrijven is vaak notoir slecht en digitaal liep men ver achter. Met Uber wordt een taxi bestellen veel makkelijker en is de prijs per rit lager. Deze combinatie zorgt voor een explosieve groei. Ook Picnic is explosief gegroeid de afgelopen jaren en biedt consumenten meer service met een zeer toegankelijke app tegen een lagere prijs dan concurrenten.

De betere service wordt vaak gerealiseerd door moderne digitale oplossingen. Doordat de dienst verder niet verandert, speelt arbeid echter nog steeds een centrale rol. Of het nu gaat om Jumbo of Picnic, in beide gevallen moeten de boodschappen nog in dozen worden gedaan. Taxi’s van Uber hebben nog steeds een chauffeur nodig. Lage arbeidskosten zijn dus essentieel. Dit kan worden gerealiseerd door een hoge productiviteit en/of lage lonen.

Geen slaven of dieren

Picnic is geen uitzondering. Onderzoekjournalist Alan Selby ging in 2017 undercover bij Amazon in het Verenigd Koninkrijk en hij rapporteerde grote misstanden. Een werknemer zei tegen de journalist: “We zijn mensen, geen slaven of dieren.” De werkdruk was volgens Selby enorm en de werknemers konden niet rondkomen van de lonen. Voor Amazon zijn lage kosten nog belangrijker dan voor Picnic, omdat het ook globaal concurreert met zijn Chinese concurrenten, zoals Alibaba (in de volksmond Ali Express).

Concurreren op prijs is niets nieuws. Discounters, zoals Aldi, doen dit al jaren en ook zij hebben conflicten gehad met vakbonden over arbeidsomstandigheden. Concurrentie moet echter eerlijk zijn en niet ten koste gaan van de honorering, de veiligheid of de werkdruk van de werknemer. Het kan niet zo zijn dat we in het Westen de werknemer laten opdraaien voor een lagere prijs van online-aankopen.

Cao

De digitale sector is er daarnaast niet bij gebaat dat hij wordt geassocieerd met negatieve berichtgeving over arbeidsomstandigheden en dat er gesproken wordt over moderne slavernij in de platformeconomie.

Digitale bedrijven zullen juist moeten excelleren in digitale oplossingen, die ervoor zorgen dat ze scherpe prijzen kunnen hanteren. Je als onlinesupermarkt, zoals Picnic, buiten de cao voor de supermarkten plaatsen, past daar niet bij. Dat zorgt voor oneerlijke concurrentie met reguliere supermarkten, die hun personeel wel volgens afspraken betalen. Bedrijven zoals Picnic moeten vallen onder de cao van bedrijven met wie ze direct concurreren, dat zorgt voor een eerlijk speelveld.

Picnic valt dan onder de supermarktcao. Onlineretailers als Coolblue of Bol.com vallen onder de detailhandelcao. Een specifieke cao voor de digitale retailers is niet terecht, omdat digitale bedrijven rechtstreeks met de traditionele detailhandel concurreren. Kortom, scherpe prijsconcurrentie is prima, maar zorg wel voor eerlijke concurrentie op basis van gelijke cao-afspraken.

Lees ook:

Werken bij Picnic: te hoge werkdruk, onveilige omgeving en slechte beloning

Bij distributiecentra van online supermarkt Picnic is de werkomgeving onveilig, de werkdruk te hoog en de beloning ondermaats. Het verloop van medewerkers is daarom hoog. Dat stellen vakbond FNV en vier medewerkers uit twee verschillende distributiecentra van Picnic in Utrecht en Nijkerk. Picnic spreekt dit tegen, maar Trouw heeft foto’s en documenten in handen die het verhaal van de FNV en de medewerkers bevestigen.

Ook nieuwelingen als Picnic moeten onder een bestaande cao vallen

Dat bestaande regelingen voor werknemers niet zijn toegesneden op vernieuwingen in de samenleving is niet zo gek. Naast gemak en ongemak levert de voortschrijdende digitalisering ook de vraag op of bestaande voorzieningen wel voldoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden