OPINIE

Personeel in de ggz, word zelf eens een tijdje patiënt

Beeld Kwennie Cheng

Meer leiding en meer aandacht voor patiënten, dat lost veel problemen in de ggz op, aldus Liesbeth van den Berg, mentor voor wilsonbekwamen bij Mentorschap Amsterdam.

In het artikel over werkdruk en angst voor de psychiatrische ­patiënt (Trouw, 22 september) wordt de werkelijke oorzaak van deze problemen in de ggz, namelijk slecht personeelsbeleid, niet benoemd. Geen sector waar personeel zo slecht begeleid wordt en waar het personeel zo weinig empathie voor de patiënt toont.

De werkdruk zit grotendeels in de hoofden van de medewerkers die zich opsluiten in hun eigen kantoor, waar onder het motto van intervisie-uren over de patiënt wordt gekletst zonder dat dit iets toevoegt aan de behandeling. Sinds de ggz het begrip ‘zelfsturende/organiserende organisatie’ heeft uitgevonden zijn zowel management als verpleging meer bezig met de eigen ­organisatie dan met het dagelijkse werk: zorg verlenen aan de psychiatrische patiënt.

Werkverdeling

Het woord werkdruk wordt verward met werkverdeling. Op veel afdelingen is geen hoofd meer aanwezig, maar een coach die de groep moet leren zichzelf leiding te geven, waarbij voorbijgegaan wordt aan het feit dat iedere groep een hiërarchie kent.

Als mentor voor wilsonbekwamen in Amsterdam die veel ggz-instellingen in Amsterdam heeft bezocht, verbaas ik mij nergens meer over. Personeel dat in campingkleding op het werk verschijnt, geen pilotenprotocol hanteert (12 uur voor de dienst geen alcohol), rookt in het bijzijn van patiënten, bij dwang­opnames beveiligingsbeambten inschakelt en meer interesse heeft in het eigen leed bespreken dan in hetgeen waarvoor men is aangesteld, namelijk het gesprek aangaan met de patiënt. De mantra ‘controle is wantrouwen’ in de ggz heeft tot gevolg dat niet alleen veel documenten en kleding zoekraken, maar ook erg veel personeel in het grijze circuit van het ziekteverzuim strandt.

Vervolgens wordt hier weinig mee gedaan, met als gevolg dat geen enkele planning wordt gehaald. Het personeel dat nog wel werkt, wordt vanzelf ook ziek door de chaos die de organisatie heeft gecreëerd. En de Raad van Bestuur – vroeger heette dat gewoon algemeen directeur – herkent zich, omdat ze geleerd heeft op afstand te besturen, natuurlijk niet in het geschetste beeld, want als je zelf nauwelijks op de werkvloer komt weet je niet meer hoe een patiënt heet, laat staan hoe die zich voelt.

Hoe het op te lossen

Werken in de psychiatrie is ingewikkeld, maar ook erg boeiend, en patiënten kunnen erg opknappen als er daadwerkelijk iemand vraagt hoe het met hem of haar gaat. Dat gebeurt te weinig. Hoe dat op te lossen is? Personeel, word eens een tijdje zelf patiënt en voel hoe buitengesloten de patiënt zich voelt, hoe eentonig de dagen zijn en hoe weinig personeel daadwerkelijk begrijpt waar de pijn zit. En merk hoe erg het is dat er verkeerde medicatie wordt verstrekt en je alles drie keer moet vragen voordat er iets wordt gedaan.

Het meest wrange aan het Trouw-­artikel is dat het woord veiligheid voor de medepatiënten niet valt. Kennelijk is dat niet relevant, hoe bang patiënten ook zijn voor de stuurloosheid van te zieke medepatiënten. Patiënten die echt gewelddadig zijn, horen niet in de ggz maar in een tbs-kliniek. Ook hier geldt: op tijd ingrijpen en weten wat er speelt.

Nu wordt de nadruk gelegd op twee gewelddadige incidenten in de ggz-­kliniek tussen personeel en patiënt, ­terwijl voor het verschijnsel suïcide (40 procent van de bijna 2.000 jaarlijkse suïcides wordt in een ggz-instelling ­gepleegd) geen eindverantwoordelijkheid wordt genomen.

Kortom ggz-directie, ga zelf aan het werk, stel weer afdelingshoofden aan, stuur de coaches naar het voetbalveld, en haal uw personeel uit de ziektewet door zelf op ziekenbezoek te gaan.

Lees ook:

Medewerkers ggz voelen zich onveilig: 'Patiënten hebben een vrijbrief om geweld te plegen'

De veiligheid van personeel in de acute ggz staat onder druk. Volgens instellingen en personeel neemt de agressie toe.

De grens tussen waanzin en woede in de psychiatrie is vaag - maar moet je daarom geen aangifte doen?

Werknemers in de ggz doen zelden aangifte wanneer ze op hun werk slachtoffer worden van geweld. Dat is kwalijk, vindt hoogleraar Joke Harte.

Werken op de gesloten afdeling: Je weet nooit of je met een blauw oog thuis komt

GGZ inGeest wil patiënten niet meer isoleren, maar na twee verwurgingen van personeel, concludeert het management van de gesloten afdeling dat het te enthousiast was.

Hoe de ­gesloten afdeling van inGeest worstelt met structureel geweld tegen personeel

Wat is er aan de hand bij GGZ inGeest? Op de gesloten afdeling werden twee medewerkers bijna gewurgd. Het geweld is structureel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden