null Beeld

CommentaarGeopolitiek

Peking en Washington moeten toenadering zoeken om rampscenario’s te voorkomen

Oktober is een maand waarin het Chinese nationalisme altijd stevig wordt aangezet. De eerste van de maand is de dag waarop Mao Zedong in 1949 de Volksrepubliek uitriep, de dagen er omheen zijn feestdagen. Het is dan ook niet onverwacht dat de Chinezen juist nu bij Taiwan extra militaire activiteiten ontplooien. Omdat ze zo benadrukken dat Taiwan in ogen van Peking niet meer is dan een afvallige provincie, die met zekerheid een keer zal worden toegevoegd aan het moederland.

Dit jaar is het militaire machtsvertoon nog groter. Minstens 150 vluchten voerden Chinese toestellen uit in het luchtruim dat Taiwan als het zijne beschouwt. De gevechtsvliegtuigen vlogen nog net niet boven het eiland zelf, maar ze scheerden er niet al te ver langs. Tot grote woede van de Taiwanese regering, die aangaf zich teweer te stellen als de provocaties nog ernstiger vormen aannemen. Dat het Taiwanese conflict steeds meer op scherp komt te staan, lijkt onvermijdelijk.

Interne onrust

De Chinese leider Xi Jinping heeft de teugels in eigen land flink aangetrokken, maar kampt ook met economische kwetsbaarheden, onder meer vanwege de schuldenbergen in de bouwsector. Hij zou niet de eerste leider zijn die militaire avonturen in gang zet om de aandacht af te leiden van interne onrust. Xi heeft bovendien, tegen eerdere afspraken in, al fors ingegrepen in Hongkong en inlijving van Taiwan zou de bekroning zijn van die trend. Dat roept tegenreactie op, zeker van de Verenigde Staten. Dat ziet China als gevaarlijkste opponent, stuurt geregeld marineschepen door de zeeën rond Taiwan en sloot vorige maand met Australië en Groot-Brittannië een veiligheidspact. Dergelijke stappen bevestigen Peking in zijn angst dat de kwestie-Taiwan door zijn tegenstanders zal worden ingezet om China onder de duim te houden.

Het militaire machtsvertoon laat zien dat China zich het recht voorbehoudt in te grijpen wanneer het dat wil, een speech van president Xi bevestigde dat vorige week nog eens. Het gevaar van al dat spierballenvertoon en die retoriek is dat er escalatie volgt die niemand in de hand kan houden. Taiwan heeft zich zwaar bewapend, vooral ook met Amerikaans materieel. Vorige week lekte bovendien uit, dat Amerikaanse militairen op het eiland aanwezig zijn, wat betekent dat de VS bij escalatie rond Taiwan direct betrokken raken.

De afgelopen jaren is onder de Amerikaanse president Trump en onder diens opvolger Biden het beteugelen van China een dominant mantra geworden in Washington. Dat is economisch misschien logisch, maar geopolitiek vol risico. Peking én Washington zullen veel meer terughoudendheid moeten betrachten en hun overleg weer fors moeten intensiveren om rampscenario’s te voorkomen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden