null Beeld
Beeld

FramingHans de Bruijn

Pas op voor je een ander visieloosheid verwijt

‘Future is an Attitude’ is de slagzin van Audi. Die lijkt ook van toepassing op ervaren regeringsleiders als Rutte en Merkel. Die voeren campagne met wie ze zijn, minder met wat hun plannen zijn. Meer met hun houding, minder met de inhoud.

Hun tegenstanders reageren daarop met het frame dat ze geen visie hebben. Dat frame lijkt krachtig, maar kan een boemerang-­effect hebben. Hoe?

1

Wie de ander visieloosheid verwijt, moet natuurlijk zelf met een visie komen. Hoe feller je kritiek, hoe grootser en meeslepender jouw visie moet zijn. Het is een verwachting die je vaak moeilijk waar kunt maken­­ – en daarmee kun je jezelf in de nesten werken.

2

Het geen-visie verwijt maakt het de Ruttes en Merkels heel comfortabel – jij moet met het grote verhaal komen, zij hoeven alleen maar te reageren. Dat kan met eenvoudige zinnetjes als ‘doen we al’ of ‘hebben­­ we al een begin mee gemaakt’ of ‘is niet haalbaar gebleken’. Bovendien, de meeste visies­­ worden ingehaald door de werkelijkheid – er zijn altijd weer onverwachte gebeurtenissen, waardoor visies de prullenbak in kunnen. De beeldvorming: zo groots is die visie niet. De visie bladdert af.

3

Als die grootse visies afbladderen, dan gaat het blijkbaar niet zozeer om wat de toekomst­­ zal zijn – maar meer om wie ons de toekomst inloodst. En dat is precies waar ervaren regeringsleiders het graag over willen­­ hebben. De toekomst is een houding.

Met een slimme term kun je de werkelijkheid niet alleen beschrijven, maar ook maken. Hans de Bruijn is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van beleidsmakers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden