Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Participatie van migranten moet niet alleen gericht zijn op de korte termijn

Opinie

James Kennedy

James Kennedy © Jörgen Caris
COLUMN

Wat voor kansen krijgen migranten in hun nieuwe thuisland? De Nationale Ombudsman heeft net het rapport Valse Start gepresenteerd, waaruit blijkt dat de inburgering vaak hapert. 

Omdat het huidige stelsel faalt, kunnen ze geen goede start maken. De laaggeletterdheid en het gebrek aan betaalbare onderwijsmogelijkheden voor vluchtelingen vergroten ook andere problemen, omdat zij minder zelfredzaam zijn in deze complexe samenleving. De betekenis van onderwijs voor de participatie van migranten doet me denken aan mijn eigen familiegeschiedenis.

Lees verder na de advertentie

Ik ben een migrant in dit land en ook kind van een migrant. Mijn moeder is een Rotterdamse die na de oorlog eerst naar Canada migreerde. Na allerlei baantjes met wisselend succes keerde ze terug naar Nederland. Op de terugweg ontmoette ze een Amerikaan, mijn vader, met wie ze zou trouwen en zich voorgoed zou vestigen aan de andere kant van de oceaan.

Deze intelligente vluchteling wordt klaargestoomd voor vrij­wil­li­gers­werk, maar gediplomeerde arbeid is buiten bereik gekomen

Hoe is het mijn moeder vergaan in Amerika? Het eerste begin is altijd moeilijk, maar uiteindelijk nam haar carrière een vlucht omdat zij in de VS de kans kreeg universitair onderwijs te volgen. Dat was in het Nederland van de jaren vijftig voor haar niet mogelijk geweest. Begin jaren zestig kon ze cursussen volgen bij de staatsuniversiteit in New Jersey en later zou ze een bachelor en master halen, waarna zij zelf universitair docent werd. De overheid stond dit toe en drukte de studiekosten.

Kortzichtig

Het maakt dus verschil of migranten kansen krijgen op te klimmen via onderwijs. Een onderzoek naar de ontwikkeling van vluchtelingen in de VS laat zien dat zij beter geschoold zijn dan de gemiddelde bevolking, relatief goed verdienen en actiever deelnemen aan de arbeidsmarkt. Het is dus kortzichtig van de Amerikaanse regering om het aantal toegestane vluchtelingen te verlagen naar slechts 30.000, een getal dat niet eens bereikt zal worden door de onvriendelijke procedures. Asielzoekers hebben een positieve invloed gehad op de economie en doen volop mee in de Amerikaanse samenleving.

Maar ook in Nederland wordt gedaan aan kapitaalvernietiging. Het is terecht dat de Nederlandse overheid vluchtelingen sneller aan het werk wil helpen om hen uit het onproductieve uitkeringscircuit te houden. Maar de manier waarop dat nu gebeurt leidt niet altijd tot duurzame uitstroom naar de arbeidsmarkt. Want in Nederland is overal een diploma voor nodig. De kwaliteit van instellingen wordt afgemeten aan het aantal gediplomeerde medewerkers, de kwaliteit van het onderwijs aan het aantal bevoegde leerkrachten. Zonder diploma word je vaak veroordeeld tot zwaar en repetitief werk met weinig ontwikkelmogelijkheden, meestal tegen minimumloon zodat werknemers er – vergeleken met de bijstand – financieel niet op vooruitgaan. Geen wonder dat sommige vluchtelingen dan de bijstand verkiezen en hun zwakheid en zorgbehoefte groter maken dan nodig is, terwijl ze er soms zwart naast klussen. Het zou beter zijn deze vluchtelingen een traject op maat aan te bieden, waar een opleiding ook tot de mogelijkheden behoort.

Hoger taalniveau

Deze week kregen we bericht van een intelligente vluchteling uit Eindhoven, die graag verder wil studeren, maar nu door de sociale dienst verplicht wordt om 32 uur per week vrijwilligerswerk te doen, waardoor hij zijn taalonderwijs moet afbreken. Zijn begeleider vindt dat zijn Nederlands goed genoeg is en hij nu klaar is voor werk. Zijn pleidooi om door te mogen gaan om een hoger taalniveau te bereiken, zodat hij voldoet aan de taaleisen van een vervolgopleiding, is gericht aan dovemansoren. Zo wordt hij klaargestoomd voor vrijwilligerswerk en later wellicht een baan op minimuminkomen, maar is gediplomeerde arbeid voor hem buiten bereik gekomen.

Uiteraard is het belangrijk dat migranten, ook statushouders, van meet af aan zoveel mogelijk in hun eigen inkomen voorzien. Maar participatie moet niet alleen op de korte termijn zijn gericht. Wat je nu doet is een opmaat voor de rest van je leven. En dan dienen kansen voor verdere ontwikkeling uiterst serieus te worden genomen, in het belang van de statushouder, maar ook van de hele samenleving.

Lees meer columns van James Kennedy in ons dossier.

Lees ook:

Nederlanders hebben liever niet dat allochtonen de politiek ingaan

Promovendus Paul Hindriks van de Universiteit Utrecht ontdekte na zeven onderzoeken het 'Sylvana Simons-effect'.

Deel dit artikel

Deze intelligente vluchteling wordt klaargestoomd voor vrij­wil­li­gers­werk, maar gediplomeerde arbeid is buiten bereik gekomen