null Beeld

CommentaarDemocratie

Parlement let op uw zaak: kabinet gaat zeggenschap van Kamer afnemen

Redactie Trouw

Voor de vierde keer mag Mark Rutte de komende dagen het coalitieakkoord van zijn nieuwe kabinet verdedigen in de Tweede Kamer. De premier zal al zijn ervaring en stuurmanskunsten hard nodig hebben tegenover het grommende parlement.

De premier kan zich in ieder geval geen foute of ‘verkeerde herinnering’ meer permitteren. Daarvoor ligt de herinnering aan de nachtelijke motie van afkeuring tegen hem persoonlijk, in het debat in april na de verkiezingen vorig jaar, nog te vers in het geheugen.

De premier heeft niet veel krediet meer

Rutte IV kent weliswaar veel nieuwe gezichten, toch zal het kabinet geen normale start worden gegund. Daarvoor is afgelopen jaar teveel blijven liggen, en zijn de kabinetsplannen te ambitieus. Lastig is ook dat de premier in de Kamer sinds de motie niet veel krediet meer heeft. Hij had met opstappen de weg kunnen vrijmaken voor een echt nieuw kabinet, en dito bestuurscultuur. Nu blijven de erfenis van de toeslagenaffaire en de aardbevingen in Groningen volop aan dit nieuwe kabinet kleven.

De liberalen wilden niet dat Rutte opstapte, en ze wisten ook dat zonder de VVD er geen kabinet te vormen was. Ze gokten juist. Al snel kwam het CDA terug, even later de ChristenUnie, en na de zomer ook D66. Deze partijen wilden uiteindelijk toch met Rutte verder.

Rutte is daarmee de strategische winnaar van de formatie. Inhoudelijk heeft D66 veel in het regeerakkoord voor elkaar gekregen. Maar het is een akkoord dat op belangrijke onderwerpen veelal onuitgewerkt is. En op financieel-economisch terrein en uit democratisch oogpunt valt er al genoeg op af te dingen. Het kabinet wil pas in de voorjaarsnota met uitgewerkte plannen komen, en vraagt om geduld.

Waarschuwing

Maar daar wringt de schoen. Want de Kamer moet deze week staatsrechtelijk steun geven aan het nieuwe kabinet en het regeerakkoord. Daarom kwamen de belangrijkste adviesorganen ook met een waarschuwingen. Als de Kamer deze plannen zomaar laat passeren, dan geeft ze zeggenschap weg, die niet zomaar valt te herstellen.

Volgens het CPB kan de staatsschuld bijvoorbeeld enorm oplopen, en voor jongere generaties onbetaalbaar worden. De Raad van State en de Algemene Rekenkamer waarschuwen ervoor dat het parlement te weinig te zeggen krijgt over nieuwe fondsen van tientallen miljarden euro’s voor stikstof en het klimaat. Het kabinet zegt in het regeerakkoord de democratie te willen versterken, en zal de Kamer dus goed moeten betrekken. En als de coalitie zegt strikte begrotingsregels te willen hanteren, moet het wel goed uitleggen waarom ze de schuld laat oplopen.

Parlement, let op uw zaak, besloot de Algemene Rekenkamer haar waarschuwing. Te hopen valt dat deze oproep niet aan dovemansoren is gericht.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden