Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Paradoxaal dat Macron te maken heeft met wat op een populistische revolutie lijkt

Opinie

Sylvain Ephimenco

Sylvain Ephimenco © Trouw
Column

Vrijdagmiddag zag ik hoe een groep Nederlandse ontevredenen met een stuk of twaalfduizend ‘likes’ de facebook­pagina ‘Gele Hesjes NL’ hadden aangeklikt. In navolging van de Franse beweging ‘Gilets Jaunes’ probeerden deze Nederlanders tot een demonstratie op te roepen, zaterdag op het Binnenhof.

Net als de Fransen richtten ze hun pijlen op de brandstofprijs maar ook op het zorgstelsel, migratiebeleid­­, of pensioenleeftijd. Tegelijk was in België een Gele Hesjes-oproer aan de gang. Een nog beperkte groep relschoppers blokkeerde tunnels in Brussel, viel de politie aan en zette een paar politiebusjes in lichterlaaie. Verder naar het zuiden maakten de Franse Gele Hesjes zich alvast klaar voor een nieuw weekeinde van onlusten. De ‘r’ is in de maand zou de mosselman zeggen. Maar nu gaat het om de ‘r’ van ‘revolte’ en volgens steeds meer Franse ‘gilets­­’ van ‘revolutie’.

Lees verder na de advertentie

Zou dat kunnen, een golf van revolutionaire ontevredenheid, onlust en ongeregeldheden die steeds verder over het Europese continent spoelt? Een diep onbehagen vol woede dat contemporaine ‘kleyne luyden’ en moderne sansculotten tot een wanhopige opstand drijft? 

Een klein volk dat het gevoel heeft het slachtoffer te zijn van een ongunstige mondialisering en verlies van identiteit? Volstrekt los van traditionele structuren die doorgaans door politieke partijen, vakbonden of maatschappelijke organisaties wordt gevormd? Wat mij onmiddellijk te binnen schoot was het revolutiejaar 1848.

Paradoxaal is dat Macron nu in eigen huis te maken heeft met wat lijkt op een populistische revolutie

Zoals vaker als het om revoluties en opstanden gaat begon deze beweging in Frankrijk met de ‘Révolution de Février’. Het waren maar 3000 mannen uit het Parijse voetvolk die, gesteund door liberalen en republikeinen, tegen de Julimonarchie van Lodewijk Filips in opstand kwamen. Er vielen 350 doden maar binnen drie dagen werd de overwinning behaald en werd de ‘burgerkoning’ afgezet. Het voorbeeld werd met wisselend succes door de rest van Europa overgenomen. In heel veel landen braken opstanden en revoluties uit. In Nederland mondde de Europese onrust uit in de Grondwetsherziening van 1848 die de basis werd voor het huidige stelsel van parlementaire democratie.

Les sans-culottes­

Intussen is de paniek bij Franse bestuurders, aan de vooravond van een nieuw treffen, aan het toenemen. Nadat de uitvoerende macht de Gele Hesjes tevergeefs met het fascisme probeerde te associëren, tracht men nu tot overleg te komen. Maar de woede van de Gilets Jaunes laat het (voorlopig) niet echt toe. Paradoxaal is dat president Macron zich de laatste tijd in Europa als het boegbeeld van het progressivisme tegen het populisme afficheerde maar nu in eigen huis te maken heeft met wat lijkt op een populistische revolutie. 

Zojuist kreeg ik in mijn e-mailbox het laatste hoofdcommentaar van Laurent Joffrin, de baas van het linkse dagblad Libération waarvoor ik vroeger werkte. Voor het eerst maakt hij een parallel met ‘1789’ onder de kop ‘Les sans-culottes­’. Alsof hij het Nederlands van mijn donderdagcolumn ineens kon doorgronden.

Drie keer per week schopt Sylvain Ephimenco in Trouw heilige huisjes omver. Zijn andere columns vindt u in dit dossier. 

Lees ook:

‘Gele hesjes’ in Frankrijk inspireren ook Nederlandse demonstranten

De protestbeweging van burgers in gele hesjes voert zaterdag ook actie in Nederland. In Nijmegen en Den Haag gaan groepen de straat op om hun ongenoegen te uiten over het beleid van de overheid, melden ze via Facebook.

Deel dit artikel

Paradoxaal is dat Macron nu in eigen huis te maken heeft met wat lijkt op een populistische revolutie