CommentaarJeugdzorg

Pak deze structurele weeffout in de jeugdzorg nu aan

Breng de zorg zo dicht mogelijk naar het kind. Regel het niet meer vanuit het provinciehuis. Het klonk zo logisch. In 2015 kwam de uitvoering van de jeugdzorg onder de verantwoordelijkheid van gemeenten te vallen, in plaats van onder provincies. Kwetsbare jongeren en hun ouders zouden beter zijn geholpen door bestuurders dichtbij, want die kenden de situatie. Nu, vijf jaar later, blijkt dat een enorme inschattingsfout. 

De helft van de 64 grotere jeugdorganisaties verkeert in grote financiële problemen. De wachttijden zijn lang, de bureaucratie is juist toegenomen. Een grote woonvoorziening voor 200 jongeren met complexe problemen moest noodgedwongen sluiten. Schrijnend is dat een aantal zorgaanbieders dat lichte zorg biedt, juist flinke winst maakt, soms wel 35 procent.

Het is te makkelijk om de marktwerking van dat ­alles de schuld te geven. Winst maken in de jeugdzorg is prima, zolang die winst maar wordt gebruikt voor goede zorgverlening.

Bij de overheveling van de zorg naar gemeenten werd destijds al gewaarschuwd, omdat daar kennelijk ook een bezuiniging mee was gemoeid. Een bezuiniging die nooit gecompenseerd zou kunnen worden doordat de lijntjes korter werden. Die waarschuwing is meer bewaarheid dan toen gevreesd werd. En er is te makkelijk gedacht over samenwerking tussen gemeenten, die zelf vaak te klein zijn om een grote zorginstelling voor jongeren met complexe problemen te financieren. De wil om samen te werken is er wel, maar in de praktijk blijkt dit erg lastig.

Dan is ook het aanbod aan zorg toegenomen, vooral aan lichtere zorg. Vraag en aanbod zijn op dit terrein bijna zonder grens en daarom is hier ingrijpen nodig. Geld mag niet leidend zijn, maar is soms wel bepalend, met grote gevolgen. Door de krappe bugetten voor complexe zorg moeten honderden jongeren met ernstige gedragsproblemen uit de instelling toch weer naar huis. Dat is rampzalig voor de gezinnen van deze jongeren, voor henzelf, hun ouders, broertjes en zusjes. Een dag thuis is nog te overzien, maar als de instelling helemaal dichtgaat, dan niet meer. En dat is wel wat nu gebeurt.

Vorig jaar al waren betrokken partijen het erover eens dat er sprake is van een ernstige misstand en dat er beslist iets moet worden gedaan om deze structurele weeffout in de jeugdzorg aan te pakken. Bijvoorbeeld door de complexe, interne jeugdzorg weer landelijk te regelen en de grote instellingen weer genoeg budget te geven om te kunnen doen waarvoor ze bedoeld zijn.

De huidige crisis mag geen excuus zijn om de aanpak van deze schandalige situatie weer op te schuiven. De huidige crisis maakt juist duidelijk dat ingrijpen nu hard nodig is.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden